کولبرها/ مرتضی کاظمیان

دیدار از کردستان ممکن نشد مگر آن‌سوی چهل سالگی و در هنگامه‌ی خروج از مام وطن. دی‌ماه ۱۳۸۹ که هجرت نگارنده کلید خورد، برای نخستین بار مجال مشاهده‌ی طبیعت زیبا و مسحورکننده‌ی کردستان‌، و نیز تماس با مردمان مهربان، صمیمی، میهمان‌نواز، آزاده، رنج‌کشیده، صبور و پرتلاش کرد فراهم شد. امکانی که متاسفانه چندان دیری نپایید. در این سیر و مسیر بود که فرصت ارتباط نزدیک با کولبرها و شهروندان و کاسبکارانی که قاچاق کالا می‌کردند نیز مهیا شد. لمس بی‌واسطه‌ی درد مردمانی که نیاکان‌شان ازجمله پایه‌گذاران اصلی ایران بوده‌اند و خود، دهه‌هاست زیر نگاه امنیتی و خشونت و محدودیت و تهدیدهای اعمال شده از مرکز، و بازتولید شده توسط جهل و قدرت‌طلبی، روزگار می‌گذرانند. «کولبر»ها بار سنگین قاچاق را گاه برای ساعت‌ها و کیلومترها، از نقاط صعب‌العبور با مشقت به‌دوش می‍‌‌کشند یا همراه با قاطر و الاغ و اسب از مرزهای غربی کشور، وارد می‌کنند تا روزی دیگر، خود و خویشانشان (زن و فرزند، برادر و خواهر، پدر و مادر) روزگار گذرانند. نه پست‌های بازرسی، نه کمین‌های مدام، نه نگاهبانی و مراقبت‌های پیوسته، نه جریمه‌های سنگین، و نه حتی گلوله و مین، نتوانسته بر ساختار اقتصادی بحرانی منطقه و مشکلات متعدد و ریشه‌دار در این بخش از ایران‌زمین، فائق آید و مانع کار کولبرها و قاچاقچیان کالا شود.

بیکاری و فقر و گرسنگی و نیاز و مصائب معیشت را نمی‌توان با تهدید و گلوله و جریمه و سیم خاردار و مین، مهار کرد.
همه (از مسئولان امنیتی و انتظامی تا کارگزاران اداری منطقه، و از کولبرها و قاچاقچیان کالا تا شهروندان معمولی و ناظران مستقل در این خطه از ایران) نیک می‌دانند و گواهی می‌دهند که بحران اقتصادی متبلور شده در شکل بیکاری و رکود و گرانی، و فقدان زیرساخت‌های لازم برای رشد و صنعت و تولید، و نیز فرصت‌های اندک اشتغال برای خیل نیروی کار جوان و میانسال کرد، گریزی از قاچاق کالا برای بسیاری از ساکنان نقاط مرزی غرب کشور باقی نگذاشته است. تلاش سخت و طاقت‌فرسا و بس پرهزینه‌ای که یک قلم گزارش آن، جان باختن بیش از ۷۰ شهروند ایران‌زمین است.

«کمپین بین المللی حقوق بشر در ایران» دست‌کم ۷۴ مورد مرگ و ۷۶ مورد جراحات «کولبر»ها (افرادی که اجناس را روی پشت خود حمل می کنند)، و کاسبکاران و قاچاقچیان مرزی را برای سال ۱۳۹۰ مستند کرده است. جان باختگان و مجروحان در استان‌های کردنشین (کردستان، آذربایجان غربی و کرمانشاه) زندگی و کار می‌کردند.

به هر دلیل و علت –که بی‌شک «استبداد دیرین» یکی از مهمترین عوامل است- کردهای ایران ازجمله محروم‌ترین شهروندان سرزمین دیرپا به‌شمار می‌آیند.

نرخ بیکاری در مناطق مزبور به‌راحتی به ۲۰ درصد می‌رسد. حتی در رتبه‌بندی شهرهای کشور در شاخص‌های توسعه، هر سه استان کردستان، کرمانشاه و آذربایجان شرقی، در انتهای جدول قرار دارند. وضع مناطق دورافتاده و روستاهای این استان‌ها نیز به شکل محسوسی ناگوار است. هر سه استان جزء استان‌های محروم کشور محسوب می‌شوند. شاخص‌های اقتصادی، فرهنگی و آموزشی، زیربنایی و مسکن، بهداشتی درمانی، و ورزشی در مورد استان‌های مزبور (به‌ویژه کردستان) به شکل محسوسی نسبت به دیگر نقاط کشور پایین است و آنان را در کنار استان‌هایی چون سیستان و بلوچستان و ایلام و لرستان قرار می‌دهد.

در چنین وضعی انتظار عدم قاچاق کالا داشتن از شهروندان منطقه به چه میزان واقعی و انسانی است؟

بررسی سهم کردستان و استان‌های محروم از تولید ناخالص ملی و مروری بر درآمد سرانه آنها نشان می‌دهد که بی‌توجهی به ساختارهای معیوب و بیمار اقتصادی، چه خطای فاحش و پرهزینه‌ای است. مدیریت ناصحیح منابع ملی یعنی تخصیص دادن یک سوم از سهم تولید ناخالص داخلی برای استان‌های تهران و البرز، ثلث دیگر  برای پنج استان اصفهان، خوزستان، خراسان رضوی، فارس و آذربایجان شرقی، و برای ۲۴ استان دیگر کشور نیز یک سوم باقیمانده از تولید ناخالص داخلی.

حاکمان اقتدارگرا به‌جای هزینه کرد درآمدهای نجومی نفت برای توسعه پایدار و انسانی، سرمایه ملی را بی‌پروا خرج تداوم اقتدار نامشروع خود می‌کنند. و در این راه، ابایی از شلیک گلوله و کاشتن مین و ستاندن جان شهروندان ندارند؛ انسان‌های مظلومی که می‌کوشند با وجود همه‌ی مخاطرات و مشقات و مصائب، نخستین و بدیهی‌ترین نیازهای زیستی و معیشتی خود و خانواده‌شان را تأمین کنند.

کولبرهای به خاک و خون درغلتیده، تنها یکی از مظاهر و شواهد استبداد و دولت ناکارآمد و بی‌کفایت‌اند.

نداسی سبز آزادی

Advertisements

تاگەکان: , , , , , , , , , ,

وەڵامێک بنووسە

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / گۆڕین )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / گۆڕین )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / گۆڕین )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / گۆڕین )

Connecting to %s


%d هاوشێوەی ئەم بلۆگەرانە: