گۆڕێک لە پێرلاشە و ئەزموون و پرسیارەکان! برایم فەڕشی

ئەو وەک هەمیشە، لەو سەعاتەدا گوێبیستی هەواڵەکانی رادیۆ بە زمانی فەرانسە بوو، لە پڕ دەنگی هەڵبڕی و لێی پرسیم دوکتور گاسملو دەناسی؟ بەر لەوەی وڵامی من ببیستێ، گوتی ئەو و چەند کەسی دیکە لە شاری وین کوژراون. لە ژوورەکە دەرپەڕیم، خۆم گەیاندە ئیزگەی قەتاری شار و ڕۆژنامە فرۆشی ناونەتەوەیی، لاپەڕەکانی سەرەکی ڕۆژنامەکانی ئوتریش بە وێنەی دوکتور قاسملو و هاوڕێیانی داپۆشرابوو، لە ماڵێ کەوتمە گەڕان بە ناو کاناڵەکانی ڕادیۆ و تەلەوزیۆن، هەواڵەکان هەمووی وەک یەک بوون.

سەیری کورتە نامەکەی چەند ڕۆژ لەوە پێشی عەبدوڵا قادری ئازەر دەکەم، نووسیبوی، “دێین بۆ لات”! هومایون ئەردەڵانیش بەر لە چوون بۆ برلین، بەڵێنێکی وای پێدابووم. هیچکات نەهاتن، من چووم بۆ لایان لە ئەنستیتۆی پاریس، لە گۆڕستانی پێڕلاشە.
ساڵەکان زۆر بە خێرایی تێدەپەڕن، دەرفەتی بیرکردنەوە نادەن. ساڵی ١٣٥١ بەرەبەیانی ڕۆژێکی هاوین لە شەقامی ئەمیرئاباد، تووشی هاتم. نە دیتبووم نە ناویم بیستبوو. ئەو دۆستی نزیکی خزمێکی من بوو، بە زمانێکی پڕ لە تەوس و پلارتێگرتن لە گەڵ یەک قسەیان دەکرد، خزمەکەی من پێیگوت:”سەرت هەر بۆنی قورمە سەوزی دەدا!”، ئەو وڵامی دایەوە، “کەرە هەر وەک خۆت ماوی”. بەو کەسانەی بیریان دەکردەوە و سیاسی بوون وا دەگوترا، بەوانەش کە بێهرەنگی گووتەنی چۆخ بەختیار و لایەنگری شا و حکوومەت بوون، بە کوردی ئەوە دەگوترا. خزمەکەی من بەرپرسی یەک لە دەبیرستانەکانی تاران بوو. ئەو پێیگوتم ئەوە سادق شەرەفکەندی و هاوشاری تۆیە.
پاییزی ١٣٥٧ لە گەڵ دۆستێکم بۆ دیتنی مامە غەنی کە تازە لە زیندان هاتبووە دەرێ، چووین بۆ زانستگای سەنعەتی تاران. لە سەرەتای بەرنامەکە کەسێک کە بۆ ئێمە نەناسراو بوو، باسی خەبات و کەسایەتی مامە غەنی کرد. دواتر مامە غەنی زۆر بە کورتی باسی زیندان، سەفەرخانی قارەمانی و خۆی و ئازادی و خەباتی خەڵکی کرد و گوتی ئێستا داوا دەکەم دوکتور قاسملو سکرتێری حزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران بە جێگای من قسەتان بۆ بکات. کەسی نەناسراو بە هەڵسەنگاندن و لێکدانەوەی سیاسی بارودۆخی جیهان، ناوچە، ئێران و کوردستان، سرنجی دانیشتوانی هۆڵەکەی بە تەواوی بۆ لای خۆی ڕاکێشا. تا ئەو کاتە لە تاران گفتوگۆی لەو چەشنە لە نێوان ڕابەرێکی سیاسی و خوێندکاران ڕووی نەدابوو. تا ئەو کاتەش لێکدانەوەی سیاسی و باس لە سەر کوردستان لە تاران لە کۆڕ وکۆبوونەوەدا نەهاتبووە گۆڕێ.
قاسملو مرۆڤێکی سیاسی بە ستانداردی ڕۆژئاوایی بوو. ئەو ئاگاداری مێژوو و کۆمەڵگا و باری ئابووری و فەرهەنگی وڵات، لایەنەکانی سیاسی جیهان و بارودۆخی ناونەتەوەیی بوو. ئێران و لایەنەکانی سیاسی دەناسی، باشتر لە هەر کەس حزبی دێموکرات و بەرپرسان و خوو خدە و فەرهەنگی ناو حزبەکە و لایەنەکانی سیاسی و فکری و نافکری و کەسەکانی دەناسی.

هەرچەند ئەو پلان و بەرنامە و پرنسیب و فەرهەنگی حزبی هێنایە ناو حزبەکەی، بەڵام نەیتوانی خۆی و حزبەکەی لە چەند بەرەکی و فەرهەنگ و خووخدەی ناسیاسی ڕزگار بکات. دەرس و ڕێنومایی و بیروهزری سیاسی، تەشکیلاتی و تئوریکی قاسملو، لە حزبی دێموکراتدا نەچەسپا و پاش مەرگی ئەو و دوکتور شەرفەکەندی، حزبی دێموکرات کەوتە دەست ئەو لایەن و لایەنانەوە کە حزبی دێموکراتیان گەڕاندەوە دۆخی بەر لە ساڵەکانی ١٣٥٠.
میراتگەرانی قاسملو لە لایەنی سیاسی، فکری، تئوری و تەشکیلاتی، نە تەنیا حزبەکەیان پێش نەخست، بەڵکوو زۆرتر لە جاران لە بەریەکیان ترازاند و حزب بوو بە مەیدانی ڕمبازێن و تاقیکردنەوەی ئەم و ئەو و دەستە و تاقمەکان، کە هەر دوو بەرەی نوێ و پێشوو وەک یەک تێیدا بەشدار بوون.
حزبەکەی سەردەمی قاسملو هەرچەند پڕ لە گێرەو کێشە و مل ملانێ بوو، بەڵام حزب بوو، حزبێکی سیاسی کە دەکرا داهاتووی سیاسی هەبێ، دەیتوانی بەشداری جیددی دەستەڵاتی سیاسی بێ، حزبێک کە خەڵکی لە گەڵ و لە پشت بوو،ئەو حزبە لەو سەردەمەدا کلوبێکی سیاسی تەریک کەوتوو لە دەرەوەی کوردستان، وەک ئێستا نەبوو.
دوکتور قاسملو مرۆڤێک بوو وەک هەر کەسێکی تر، مرۆڤێکی ئارەزوومەند، کە هەم هەڵەی دەکرد و هەمیش هەڵەی ڕاست دەکردەوە. کوردێکی ڕۆژهەڵاتی بوو کە لە ناو فەرهەنگی پڕ لە گرێ وگۆڵ و کۆمەڵگای داخراو گەورە ببوو. ئەو مرۆڤێکی گۆڕانخواز بوو، گۆڕانی لە خۆیەوە دەست پێکرد، لە مرۆڤێکی موسڵمانی زیهنیگەرایی بەستراو بە قەزاوقەدەرەوە، خۆی گواستەوە بۆ ناو جیهانی زانست و بیرکردنەوە و پرسیارکردن!
خۆی لە مرۆڤێکی ئیدئالیستی گڕیدراو بە حزبێکی ئیدئۆلۆژیکی کۆمۆنیستەوە، گواستەوە بۆ ناو جیهانی رێئاڵی سیاسی و بیرکردنەوەی سەربەخۆ! ئەو وەک هەر بیرمەندێک تەنیا مایەوە. بەرنامەکان و هیوای سیاسی نەهاتنە دی.

قاسملو کتێبێک بوو کە لە لایەن هاوڕێکانیەوە هەڵنەدرایەوە، نەخوێندرایەوە. بیروهزر و تەجروبەی سیاسی ئەو بەکار نەهێندرا. هەڵدانەوەی ڕەخنەگرانەی لاپەڕەکانی ئەو کتێبە لە کۆنتێکستێکی تازە و ئەوڕۆییدا، کەڵکوەرگرتن لە دەرس و ئازموونەکانی ئەو، بۆ داڕشتنی سیاسەتێکی ئەوڕۆیی بۆ ڕزگاری و پاراستنی بەرژەوەندی وڵات و خەڵک، باشترین ڕێزگرتنە، ئەوەش هەر ئەو قسەیە کە خۆی دایم دوبارەی دەکردەوە.
برایم فەڕشی
٢٢ی پووشپەڕ

Advertisements

تاگەکان: , , , , , , ,

وەڵامێک بنووسە

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / گۆڕین )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / گۆڕین )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / گۆڕین )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / گۆڕین )

Connecting to %s


%d هاوشێوەی ئەم بلۆگەرانە: