ماچ/ رێبوار سیوەیلی

ئایا ماچكردن خووگرتنە یان كردەیەكی كولتووری؟ چێژ وەرگرتنە یان هەستان بە ئەركێك؟ بۆچی مرۆڤ ماچدەكات و لەسەر ماچێ خۆی دەدا بەكوشت؟ ئەم پرسیارانە هانمان دەدەن لە ماچ ڕابمێنین و پرسیار لە ماهییەتی ماچكردن بكەین تا بەو بەهانەیەوە كەمێ لە توانا شاراوەكانی مرۆڤ بۆ ژیان ئاشكرا بكەین. چونكە بەڕاستی لەو دیو هەموو شەققەی ماچ

ێكەوە نەك هەر خۆشەویستی بۆ یەزدان و (باشترین دروستكراوەكانی لە وێنەی خۆیدا) ئامادەیە، بەڵكو تامەزرۆییەكی قووڵیش هەیە بۆ ژیان و بوون و پانتایی مرۆڤانە.
ئەوە ئاشكرایە هەموو كەس ماچ دەكات و ماچ دەكرێ و بۆ ئەمەش هەركەسە مەبەست و ئامانجی خۆی هەیە، یان هەر تەنیا لەبەر ئەوەیە كە حەزی لێیەتی و تامەزرۆییەك دادەمركێنێتەوە. لەگەڵ ئەوەشدا بەڕاستی ماچكردن مەسەلەیەكی گەورەیە بەتایبەتی ئەگەر هەردوو لا بەهەمان شەوقەوە كەوتنە كرۆژتنی لێوی یەكتر و بەدەم ئەوەیشەوە ناوهێنانی یەكدی و گۆكردنی ڕستە بەناوبانگەكەی نێوان دڵداران، كاتێ لەیەكەم بەریەككەوتنی لێوەكاندا بەیەكتر دەڵێن: (دەك بە قوووررربـــااا…) و پاش هەناسەبڕانێكی زۆریش بەشەكەی دی تەواو دەكەن: (..بـــانت بم)!.

ماچ لەنێوان بەریەككەوتنی دوو لێو و ئەو هەناسە بڕانەدا لەدایك دەبێت كە لە دوای گۆكردنی پیتی (میم)ی ڕستەی (بە قوربانت بم)ـەوە قووتمان دەداتەوە ناو خۆمان و ناو یەكترەوە. بەمجۆرەش ماچ هەمیشە لەدایيك دەبێت، هەمیشە دەكرێت، دەبەخشرێت و دەسەنرێت. ماچ دەخوڵقێنرێت و لە ئان و ساتدات دێتە دنیاوە، دنیایەك لە بزربوون و نەمان ڕزگار دەكات و ڕێدەگرێ لە وێرانكاری و دڕندەیی.
هەربۆیەشە لەو كۆمەڵگایانەدا كە ماچ یاساخ دەكرێ، كە یاسا و بڕیار دەردەكرێ بۆ ئەوەی دوو لێو بەیەكتر نەگەن و دوو دەم و زمان بەر یەكتر نەكەون، ئەوە پانتایی بەدگۆیی و شەڕانیەت زیاد دەكات و بەشێكی زۆر لە ناخی مرۆڤبوون وندەبێ و وێرانكاری جێگەی جوانكاری دەگرێتەوە. ماچكردن ساته‌وه‌ختێكی بێڕه‌گه‌زه‌، بێ شوناسه‌، كه‌ تیایدا ماچكه‌ران شوناسی ڕه‌گه‌زیانه‌ی خۆیان له‌ده‌ست ده‌ده‌ن و له‌ ماچدا یه‌كده‌گرنه‌وه‌. ماچ له‌ دۆخێكی بێزه‌مانیدا، بێ هه‌ستكردن به‌ كات و تێپه‌په‌ڕینی، بێ هه‌ستكردن به‌ ترس و نۆرم و چاوسووركردنه‌وه‌كان، ڕووده‌دات. ماچكردن خۆبینینه‌وه‌یه‌ له‌ گۆڕه‌پانی جه‌نگێكدا كه‌ به‌ته‌مای خۆت نیت، كه‌ خۆت نیت، كه‌ خۆت و ئه‌ویتر و كه‌ ژیان و مه‌رگیت له‌ هه‌مان كاتدا..
قه‌ده‌خه‌كردنی ماچ یه‌كه‌م هه‌نگاوی پێشێلكاری یاسای مه‌ده‌نی و سه‌پاندنیی یاسای باوكه‌. له‌ دوای ئه‌م قه‌ده‌خه‌یه‌وه‌، ده‌م و لێو ئه‌ركه‌ كۆمه‌ڵایه‌تیی و كولتووریه‌كه‌ی خۆیان، كه‌ بریتیه‌ له‌ گۆكردنی ڕسته‌ زمانیه‌كان، گوتراوه‌كان و گوزاره‌كردن له‌ خۆشه‌ویستییان بۆ یه‌كتر، له‌ده‌ست ده‌ده‌ن و لێو ده‌له‌رزێ و ده‌م وشك و بۆگه‌ن ده‌بێ.. ده‌م و لێوێ له‌ قسه‌ و گوتن بوه‌ستن و ماچیان پێنه‌كرێ، هیچ كۆنترۆڵێكیان له‌سه‌ر نیه‌، هه‌ر بۆیه‌ش شاملووی شاعیر گوتویه‌تی: (بۆنی زارت ده‌كه‌ن، نه‌با وتبێتت: خۆشمده‌وێی، ئه‌زیزم..). ئه‌وه‌ی سانسۆری باوك و یاسا له‌ئاست ده‌م و لێودا، بێدار ده‌كاته‌وه‌، ئه‌م خۆشه‌ویستیه‌یه‌، كه‌ له‌ پشتیه‌وه‌ ئینیتمای مرۆڤ بۆ مرۆڤ ئاشكرا ده‌بێ، نه‌ك ئینتیمای مرۆڤ بۆ ده‌سه‌ڵات و یاسا.. خۆشه‌ویستی له‌م گوزاره‌یه‌دا، جگه‌ له‌ خۆڕزگار كردن له‌ دۆخی خه‌سان و له‌ پیاوه‌تی كه‌وتن، هیچیتر نیه‌.. بۆیه‌ ده‌م و لێوێ كه‌ ماچ ده‌كه‌ن، ده‌مژن، بۆن به‌ یه‌كتره‌وه‌ ده‌كه‌ن، جگه‌ له‌ یاخیبوون له‌ یاسای باوك و ترسی له‌ده‌ستدانی پیاوه‌تی و خه‌سانی زه‌كه‌ر، هیچیتریان نه‌كردووه‌. له‌م كۆمه‌ڵگایانه‌دا كه‌ ئه‌م ترسه‌ هه‌یه‌، ده‌م و لێو له‌ جیاتی ماچكردن، قسه‌ی ناشیرین، جوێن، هه‌ڕه‌شه‌ و تف و به‌ڵغه‌میان لێوه‌ دێته‌ ده‌ره‌وه‌..

لە هەموو سەردەمەكاندا ماچ شێوازێكی گرنگی پەیوەندیكردنی مرۆیەكان بووە. ئەمە جگە لەوەی ماچەكان مانای جیاواز و هەمەڕەنگیان هەیە و ئەمەش بەپێی ئەوەی كێ ماچدەكات و كێ ماچدەكرێ و چۆن ماچدەكرێ. ئەوەتا پاپای ڤاتیكان لە میانەی سەفەرەكانیدا بۆ وڵاتان لە فڕۆكەخانەكان دادەنەوێتەوە و خاكی ئەو شوێنەی بۆی چووە ماچ دەكا. سیاسیەكان كە دەچن بۆ شوێنێ و چەپكە گوڵیان پێشكەش دەكرێ، دەچەمێنەوە و ماچی ئەو كیژە بچكۆلەیە دەكەن كە گوڵەكانیان بۆ ڕادەگرێ. یاریزانانی تۆپی پێ لە خۆشیی ئەوەی گۆڵیانكردووە یەكتری ماچدەكەن، هەموومان بەمنداڵی بەسەر دایە و بابە دا چووین و بینیومانن یەكتری ماچدەكەن چونكە یەكتریان خۆش ویستووە.

ماچ هەیە دەكرێی، ماچ هەیە لێتدەكرێ، هەیە لێت دەستێنن، هەیە دەیستێنی، دەیكەی، دەتدەنێ و بەوجۆرە. وەلێ ماچیش هەیە ناتوانی نەیكەیت، چونكە بەڕاستی ئەوەندە خۆشە، ئەوەندە بەچێژە و ئەوەی ماچیدەكەین ئەوەندە جوان و ناسكە، مرۆڤ ناتوانێ ئەوەندە گەمژە بێت و بەدوای پاساوی عاقڵانەدا بگەڕێ بۆ ئەوەی خۆی لەو ماچە بدزێتەوە و نەیكات. من لەگەڵ ئەوەدا كە دانی پێدا دەنێم ماچكردن زۆر خۆشە، بەڵام ئەوەی لەوەش خۆشترە ئەوەیە ماچ بكرێی. یان بیانەوێ ماچتكەن و لەپاش دەركەت نێن و بتدزن و قووتتدەن و وەتخنۆسن و ڕاتمووسن و بەخۆیانەوە بتگووشن و تەڕ تەڕ ماچتكەن. وەی كە خۆشە!
** **
هیچ كەس نازانێ كێ یەكەمجار ماچی داهێنا و ماچیكرد و ماچ كرا. بەڵام دەزانین ماچكردن لە سەدەكانی ناوەڕاستدا نەك هەر تەنیا بەشێ بوو لە سڵاوكردن لە یەكتری و بەكار دەهێنرا بۆ پیشاندانی ڕێزداری، بەڵكو بەكاریش دەبرا بۆ پیشاندانی جیاوازی و دەستنیشانكردنی پێگەی چین و توێژە كۆمەڵایەتیەكان: هەرچەنێ پێگەی ئەو كەسەی ماچ دەكرا لە خوارەوەی چینەكانی كۆمەڵدا بووایە، ئەوەندەش ماچەكە لە سیما و ڕوومەت و ڕووخسار دوور دەخرایەوە. ئەگەر ئەو دووكەس هاوپێگە بوونایە، دەمی یەكتریان ماچدەكرد، بەڵام ئەو كەسەی پێگەی بەرزی هەبا دەبوو دەستی ماچكەیت. ئەوكەسەش كە بەڕاستی بڵندپایە بوو لەلایەن خەڵكی ئاساییەوە ئەژنۆی ماچدەكرا، بەڵام ئەگەر خەڵكە ڕەشۆكەكە خاوەن نفوزێكیان دیبا، دەبوو كەمێ لەوەش زیاتر داخزێنە خوارێ و قاچ و پێیەكانیان ماچ بكەن.
ڕەنگە مرۆڤی سەرەتایی لە ئەنجامی لاساییكردنەوەی مەیموونەكانەوە فێری ماچكردن بووبێ، بەڵام پرسیاری سەرەكی بەلای ئەنترۆپۆلۆژ و فەیلەسووفەكانەوە ئەوەیە: بۆچی مرۆڤ دەست دەكات بە ماچكردن؟

یەكێ لە وەڵامەكان دەڵێ مرۆڤ لە سەردەمانی زۆر زوودا بڕوای بەوە هەبووە كە هەناسەی ئێمە پڕە لە ڕۆح و هێز و وزە. بۆیە بەماچكردنی یەكتر تێكەڵیەكی ڕۆحی لەنێوان ئەوانەدا كە یەكتری ماچ دەكەن دروستدەبێ. ئەمە تیۆرییەكی زۆر ڕۆمانتیكیانەیە و زیاتریش ڕەگو ڕیشەكانی لە خەیاڵێكی شاعیرانەدایە تا لە بۆچوونی زانستیدا. بەڵام لەبەر ئەوەی شەرعییەت بە ماچ دەدات بەلای منەوە یەكێكە لە تیۆرە جوان و چێژ بەخشەكان.

ماچكردن هەموو كات و سەردەمێ مانا و ئامانجی خۆی هەبووە، ماچی بێمەبەست نییە و نابێ، بەڵام ماناكانی ماچ لە شوێنێكی دنیاوە بۆ شوێنێكی دیكەی دنیا دەگۆڕێن. ئەسكیمۆكان، كە ساڵی 1994 دە ڕۆژانم ژیان لەگەڵ بردوونەتە سەرێ، لووتیان دەنێن بە لووتی یەكترەوە و تووند لەیەكتری دەخشێنن بەبێ ئەوەی لێوەكانیان و دەمیان بەكار بهێنن. لە نێو ئەڤیندارانی ڕاستەقینەی شاری ئەلبۆرگی دانمارك، لە كەنار دەریا، جۆرەماچێكم بینی كە تیایدا لێو و دەمیان لە دەم و لێوی یەكتر نزیكدەخەنەوە و پاشانیش پڕ بە سییەكانیان، وەك جگەرەكێشێكی بە ئەزموون بۆنی یەكتری هەڵدەمژن. لە ئۆكسفۆرد كیژێكی چاوبایامی ژاپۆنی فێریكردم كە ژاپۆنییەكان زۆر حەزیان لە ماچكردن نییە و بە قسەی ئەو، تەنانەت زۆر بەدەگمەن دایك و منداڵێ دەبینی یەكتری ماچ بكەن. لەوێ وا پەسەندە تا پێتدەكرێ ماچان كەم بكەی. بەڵام دوایی بۆم دەركەوت ئەو قسانە تەنیا بۆ پاساودانەوە و چاوبەستكردنی خەڵكی ڕاستن، دەنا ژاپۆنییەكانیش لە خەڵوەتی خۆیاندا ماچكوشتەی وەكو خۆیان نییە!

لە كتێبی ئەنترۆپۆڵۆژەكانەوە دەزانین كە خەڵكە ڕەسەنەكەی دوورگەكانی دەریای ئارام، بە تاقە ماچێ قایل نابن. یەكێ لەوانە كە ساڵی 1929 چۆتە ئەوێ، ئاوا باسی ماچی سەر ئەو دوورگانەی كردووە:

پاش ئەوەی دوو دڵخواز یەكتری دەبیننەوە، ڕاستەو خۆ دوای بەیەكگەیشتن دەكەونە دۆزین و داهێنانی قژی یەكتر. پاشان لەسەر شێوەی ئەسكیمۆكان دەست دەكەن بە لووت لە یەكتر خشاندن. ئەوجا دەكەونە ڕوومەت بەسەر ڕوومەتدا هێنان بەبێ ئەوەی هێشتا لێو و دەمی یەكتریان ماچكردبێ. لەپاش ئەمە دەستدەكەن بە مژینی زمانی یەكتر و بەدوای ئەوەشدا وردەگاز لە لێوی خواروو دەستپێدەكا تا ئەو دەمەی خوێنی تێدەزێ. وەلێ لووتكەی چێژ لە ماچكردنەكانی ئەواندا ئەو كاتە دەستپێدەكا كە دەكەونە ڕاكێشانی قژی یەكتر و لە هەمان كاتیشدا مژینی سەری قامكە تووتەی یەكتری.
** **
ئەوروپاییەكان وەكئەوەی تووشی جنوونی ماچكردن بووبن وایە: لە هەموو شوێن و كاتێكدا ماچكردن بەشێكە لە ژیانی ئەوان. ئەوان هەر لە منداڵییەوەڕا لەگەڵ ماچان و بەماچان گەورە دەبن: هەر مرۆیەكی ئەوروپی بۆی هەیە لەلایەن دایك و باوك، پوور و داپیرە، باوە گەورە و دەیان كەسی ترەوە ماچ بكرێ. لە ئەوروپا ترافیكی ماچكردن لە ترافیكی ئۆتۆمبێل شلۆقترە و ئەگەر خۆت بەپەیسەریدا نەڕۆی، ئەوە ماچ لە دووت دەگەڕێ، ماچ بەسەرتا دەبارێ، ماچباران تەڕت دەكا، تەڕ، تەڕ.

ماچكردن جۆری خۆی هەیە و بۆنەی خۆی: جیاوازە تۆ داپیرەت ماچكەیت لەگەڵ ئەوەی بتەوێ خۆشەویستەكەت لە ماچێكدا قووت بدەیتە ناو ناختەوە. فەیلەسووفی دانماركی، سۆرن كیاكەگۆرد، لە كتێبی (ئەم یان ئەو)دا كە ساڵی 1843 نووسیویەتی لەبارەی ماچەوە تیۆرەیەكی خستۆتە ڕوو. ئەو لەوێدا جیاوازی لە نێوان ماچی ڕەمزی و ئەو ماچەدا دەكات كە پڕە لە هەستكردن و تامەزرۆیی، یان ماچی جەستەیی. هەروەها ئەو وەسفی ئەو جۆری دەنگ و چرپە و سەدایانە دەكات كە بۆی هەیە لە ماچە جۆربەجۆرەكانەوە هەستێت و ئەمجا دێتە سەر باسكردنی كورتەماچ و ماچی درێژ و هاوكات جیاوازی دەكات لە نێوان یەكەمین ماچ و هەموو ماچەكانی تردا. من دڵنیام كیاكەگۆرد مەبەستی لە یەكەمین ماچ ئەو ماچە سیحریەیە كە كوشتوونی و زیندووی كردووینەتەوە و ئێمە بە خۆمانمان نەزانیوە..
** **
هەندێ لە ئەنترۆپۆڵۆژەكان لەو بڕوایەدان مەیموونە شەمپانزەكانیش وەكو مرۆڤ بەڵگە و بەهانەی جۆربەجۆریان هەیە بۆ ماچكردن. هەندێ پابەندبوونی خۆیان بە یەكترەوە ئاشكرا دەكەن و هەندێكی دی تەنیا وەك هۆكارێكی ناسینەوە و سڵاوكردن ماچی یەكتر دەكەن. وەلێ ماچكردن بەشێكی گرنگ لە پەیوەندی و جووتبوونیشیان پێكدەهێنێ. مایین و هێستر لە دەمەدەمی چاككردندا (جووتبووندا) لچی خۆیان كۆدەكەنەوە و لمبۆزیان لەشێوەی ماچێكدا هەڵدەبڕن بۆ ئاسمان. سەگەكان لە كاتی یاریكردندا زمان و لووتی یەكتر دەلێسنەوە. ئەمە جگە لەوەی ماسیی ماچكەر هەیە: ئەمانە جۆرە ماسییەكن كە بەدرێژایی چەندین كاتژمێر، دەم لەناو دەم، بە نێو ئاوێدا دەسووڕێنەوە.
من لە یادی دووسەد ساڵەی لە دایكبوونی هونەری سینەمادا، فیلمێكم بینی كە ساڵی 1896 دروستكرا بوو بەناوی (ماچ) و تیایدا ماچێكی پیشاندا كە ماوەی سی(30) چركەی خایاند. بەڵام بەناوبانگترین ماچی سینەما تا ئێستا بینیبێتم لە دیمەنی فیلمێكدا بوو كە تیایدا سەگی دوو دڵدار لەكاتێكدا هەر یەكەیان سەرێكی هەمان تاڵی سپایگێتییان دەخوارد، لمبۆزیان لەیەكتر نزیكخستەوە و لەگەڵ خواردنی دوا بەشی سپایگێتییەكەدا ماچێك لە نێوانیاندا دروست بوو.
** **
دۆخی كولتووری و كۆمەڵایەتی مانای تایبەت بە ماچ و ماچكردن دەبەخشێ. لە كولتوورێكی كشتوكاڵیی و ماڵداریانەی وەك كولتووری كوردیی جاراندا، گۆرانیبێژەكان جەخت دەكەنەوە سەر (ماچی گۆنا) و ماچی (خاڵەكەی سەر ڕوومەتی). بۆ (نالی)ی مەزن، ماچ بەشێوەیەكی ڕەها ماچكردنی مرۆڤە و لەوێشدا بەتایبەتی ماچی لێو، ماچی قەد و ماچی زووڵف، ماچی ڕاستەقینە و ماچی تەواون. بەگشتی ماچ بۆ (نالی) ئەمانەتێكە و دەبێ بدرێتەوە:
وەفای عەهدە لە من ڕۆح و لە تۆ ماچ
چییە چارەی ئەمانەت، غەیری تەسلیم

نالی دەیەوێ بڵێ ئەو بەبێ ڕۆح دەژی، بەڵام بەبێ ماچ نە، بۆیە لەلای ئەو ڕۆح دەبێتە ئەو ئەمانەتەی دەبێ بیداتەوە و لە جیاتی ئەوە ماچ وەربگرێ تا بژی. بەلای نالی شاعیرەوە هەناسەی یار پڕە لە ڕۆح و هێز و وزە. وەكئەوەی نالی بڕوای وایە بەماچكردنی یەكتر تێكەڵییەكی ڕۆحی لەنێوان مرۆڤەكاندا دروستدەبێ. ئاساییە نالی بڕوای بەو تیۆرە ڕۆمانتیكیانەیە هەبێ كە ڕەگ و ڕیشەكانی لە خەیاڵێكی شاعیرانەدایە نەك لە بۆچوونی زانستیانەدا. بەڵام لەبەر ئەوەی ئەمیش شەرعییەت بە ماچ دەدات، بەلای منەوە یەكێكە لە شیعرە جوان و چێژ بەخشەكان.

سیاسەتیش كاریگەریی خۆی بەسەر ماچەوە هەیە. لەسەردەمی شێخ مەحموودی حەفیددا ماچ زۆر دەبێ، هەموو شتێ و هەموو كەسێ ماچدەكرێ. بەڵام لە ماچی لێو و دەمەوە دەبێتە ماچی دەست و شان و پێ. لەسەردەمی قازی محەمەد دا كردەی ماچكردن شوێنی خۆی بۆ بەكارهێنانی زمانی چۆڵدەكا و ماچكردن بەرلەوەی كردەیەك بێت، دەربڕینێكی زمانییە: (دەستەكانت ماچ دەكەم) (بە نۆكەری كەوشەكانت بم). لەسەرچاوەی بڕواپێكراوەوە بیستوومە مسته‌فا بارزانیی بەدرێژایی ئەو ساڵانەی خەباتی كردووە، حەزی نەكردووە و نەیهێشتووە كەس دەست یان شوێنێكی تری ماچ بكات، تەنانەت دوای ئەوەی بۆماوەی دوور و درێژیش لە هاوەڵ و كەسوكارەكانی دابڕاوە و هاتۆتەوە ناویان هەر ڕێگەی بە دەست و شان ماچكردن نەداوە. بە مانایەكیتر ئەو قارەمانێكی كلاسیكیە و خاكەڕا و ساكار، بۆیە دەست و شان ماچكردن لە سیاسەت فڕێدەداتە دەرێ. لە تەكیە و خانەقاكاندا ماچ مانایەكی ڕەمزی بەخۆیەوە دەگرێ و ئەوەی ماچدەكرێ ڕەمزێكی پیرۆزە و ئەوەی ماچكراو دەیبەخشێ (دۆعا، نوشتە، مووفەڕك، تەزبیح، بەرماڵ و دەستەسڕ و هتد) هەموویان سێمبوولی پیرۆزین.
** **
داهاتووی ماچ لە كۆمەڵگا داخراوەكاندا ڕوون نییە، بۆی هەیە ماچی ئاشكرای نێر و مێ، بە شێوەیەكی ڕەها قەدەغە بێت و بۆی هەیە بەردەوام سەركوت بكرێ. لە هەردوو باریشدا گەورەكان تامەزرۆییان بۆ ماچ بەرەو منداڵان ئاراستە دەكەن. بەوجۆرەش حەزی نێر و مێ بۆ یەكترییماچكردن دەچەپێنرێ و چێژبینین لە ماچ دەبێتە مایەی سەرەكیی گۆرانی و بەیتە فۆلكلۆری و شیعری میللی. لە كولتوورێكی وەك ئەوەی ئێمەدا منداڵ لە یەك كاتدا كە ماچدەكرێ، بۆی هەیە لێشی بدرێ، بەتایبەتی ئەگەر ماچەكەی پێخۆش نەبوو. لە ئێستادا كچان و ژنانی ئێمە بەهۆی مەكیاجكردنی خەستی دەم و لێویانەوە، ناڕاستەوخۆ پێماندەڵێن: بیر لە ماچكردنمان مەكەنەوە. لەبەرامبەر ئەمەشدا پیاوانی ئێمە كاتێكی زۆری خۆیان بە جگەرەكێشان و ماچكردنی بەردەوامی قنچكە سیگارانەوە بەسەر دەبەن، یاخود بەدەم بیركردنەوەوە بەدەستێكیان سمێڵی خۆیان شۆڕ دەكەنە ناو دەمیانەوە و دەیكرۆژن و بەدەستەكەی تریشیان هینی خۆیان دەتەقێنن. ساڵی 2000 كاتێ بۆ یەكجارەكی گەڕامەوە وڵاتەكەم، لە پرسگەی ئیبراهیم خەلیلەوە تا هەولێر نۆزدە حاڵەتی ئاوام بژارد.
لێو و دەمی مرۆڤی كۆمەڵگای ئێمە ئەوەندە بە شتی ترەوە سەرقاڵە، (بۆ نمونە زۆرخواردن و لۆمەكردن و جوێندان و بەدگۆیی و قسەی پاشەملە و تۆمەت بۆهەڵبەستن)، بۆی هەیە ماوەیەكی دیكە ئیدی بیرمان بچێتەوە یەكتری ماچ بكەین. بەتایبەتی كە ئێمە لە كۆمەڵگایەكی ئەوەندە بە حیزبیكراودا دەژین، كە دەم و لێو یا دەبێت بێدەنگ بن، یان دەبێت تەنیا بۆ زەمكردنی ئەوانیتر بێنە گۆ و لەو كاتەشدا لە جیاتی هەناسەی خۆش و چێژی ماچ، دەممان بۆگەن و هەناسەمان بۆسۆی لێدێتە دەرێ. بەڕاستی من بڕوام وایە ئەو دەمەی وشەی خراپ و ئەو لێوانەی شتی ناشیرینیان لێوە دێتە دەرێ، توانای ماچكردنیشیان لەدەستداوە. لە كۆمەڵگایەكدا كە ماچ قەدەغە دەكرێ، كولتوورێكیش دەسەڵات وەردەگرێ كە تیایدا لچ و لێو بڕین دەبێتە شتێكی ئاسایی. لەم كۆمەڵگایەدا ئەوەندەی لەناو سنووری پاركەكاندا پاسەوان دادەنرێ بۆ ئەوەی كەس كەس ماچ نەكات، ئەوەندە بۆ پاراستنی ئاساییشی شار و وڵات ئاساییش لەودیو سنوورەكانەوە دانرابا، هیچ خۆتەقێنەرەوەیەك نەیدەتوانی مەترسی بۆ سەر ژیانمان دروستبكا. بەڵام ئێمە سیاسەتێكی ئەوەندە نەرێتخوازمان هەیە كە پێیوایە ماچی مرۆڤ بۆ مرۆڤ مەترسیدارترە لە خۆتەقاندنەوەی مرۆڤ لەناو مرۆڤەكانی تردا.

Advertisements

وەڵامێک بنووسە

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / گۆڕین )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / گۆڕین )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / گۆڕین )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / گۆڕین )

Connecting to %s


%d هاوشێوەی ئەم بلۆگەرانە: