20 ساڵە ئەوروپا پەکەکەی‌ قەدەغەی کردوە

pkk

ئاهه‌نگێکی لانه‌نگرانی په‌که‌که‌ له‌قه‌ندیل
فۆتۆ: رێبه‌ر نه‌جم

لەکاتێکدا  سەدان هەزار کورد هەفتەی ڕابردو له‌کوردستان‌و سەرتاسەری جیهاندا له‌ژێر ناوی، “جەژنی ژیانەوە”،  یادی دامەزراندنی پارتی کرێکارانی کوردستان (پەکەکە)یان کردەوە، هاوکات ئەم پارتە پێی نایه‌ 20 ساڵی تەمەنی قەدەغەکردنی له‌ئەوروپا. لەم ڕاپۆرتەدا ئاوێنە کورتە مێژوی دامەزراندنی ئەم پارتە‌و مۆتیڤە سیاسیەکانی‌و کاردانەوەکانی ئەو قەدەغەکردنەش لەسەر مافەکانی ڕەوەندی کورد له‌ئەوروپا شیکار دەکات.
ئا: رۆژ ئه‌حمه‌د

پەکەکە لەنێوان دوێنێ‌و ئەمڕۆدا
35 ساڵ لەمەوبەر، له‌ 25ی تشرینی دوەمی ساڵی 1978 دا، له‌چایخانەیەکی ناوەندی شاری ئامەد (دیاربەکر)ی پایتەختی کوردستان، چەند خوێندکاری کورد‌و تورک، کە ساڵانێک خۆیان ڕێکخستبو به‌سەرۆکایەتی عەبدوڵا ئۆجالان (ئاپۆ) له‌ناو یەکێتیە خوێندکاریە چەپڕەوەکانی زانکۆ نوخبەییەکانی ئەنکەرەی پایتەختی تورکیادا، بڕیاریاندا دەست له‌دواقۆناغی خوێندنیان بەردەن‌و پارتێکی نوێ بۆهەڵگیرساندنی شۆڕشی ڕزگاری  کوردستان له‌داگیرکاری ڕابگەیەنن. پارتێک، پێچەوانەی هەمو پارتە باوەکان، له‌ڕێگای چارەسەری پرسی نەتەوەیی کورد‌و هەڵوەشاندنەوەی پەیمانی لۆزانی ساڵی1923، کە کوردستانی دابەشکردبو، سەرئەنجام دیموکراتیزەبونی وڵاتانی داگیرکەری کوردستان‌و ناوچەکەش بەدوای خۆیدا بهێنێت. دو رۆژ دوای کۆبونەوەکەی ئامەد، له‌27ی تشرینی دوەمی 1978دا، ئەو گەنجانە دەچنە گوندی “فیس”ی هەرێمی “لیجەی” سەر به‌شاری ئامەد، لەوێ له‌ماڵێکی قوڕی گوندەکەدا، یەکەم کۆنگرەی خۆیان دەبەستن‌و ناوی پارتەکەیان دەکەنە:”پارتی کرێکارانی کوردستان” (پەکەکە).

به‌پێچەوانەی هەمو ڕەوتە باوە چەپەکانی سەدەی بیستەمیشەوە، ئەمان ڕزگاری گەلانی تورک‌و عەرەب‌و فارسیان له‌ڕزگاری کوردستاندا بینیەوە. هێڵێکی ئایدۆلۆژی چەپی نوێ بو، کە به‌ڕەتکردنەوەی تیۆریەکانی “ڕزگاری نیشتمانی” یەکـێتی سۆڤیەتی جاران‌و پارتە کۆمۆنیستەکانی پاشکۆی ئەوکاتە ئەژمار دەکرێت، زیاتر پشتیبەستبو به‌تێزەکانی سەدەی نۆزدەهەمی مارکس لەسەر ڕزگاری ئێرلەندا کە ئەو ڕزگاریە دەخاتە سەر شانی کرێکارە ئینگلیزەکان وەک پێشمەرجی دیموکراتیزەبونی بەریتانیا. ئەمەش به‌پێچەوانەی سیاسەتی پارتە کۆمۆنیستەکانەوە بو کە بانگەوازی تێزی “کرێکاری هۆشیار”ی لینینیستەکانی سۆڤیەتیان دەکرد‌و هۆکارێک بو بۆ ئەوەی پارتێکی کۆمۆنیستی سەر به‌سۆڤیەت بەناوی کورستانەوە هەرگیز لەدایک نەبێت.

پەکەکە لەبەرامبەر ئەمە لەسەر مارکس‌و لەسەر ناوی کوردستانیش خۆی ڕێکخست. هەربۆیە ناوی پەکەکە خۆی هەڵگری دو ناسنامە بو، کرێکاران وەک چینێکی جیهانی هەمو گەلان کە ناسنامە ئەنتەرناسیۆنالیستەکەی بو، کوردستانیش تایبەتیانەتر وەک وڵاتی یەکێک له‌زۆر چەوساوەکانی دنیا‌و سەنتەرێکی مێژویی گۆڕانکاریەکانی خۆرهەڵاتی ناوین، نەک تورکیا‌و وڵاتانی داگیرکەر. ئەوکاتە هەمو دنیا له‌ئەجێندەی سیاسیاندا ناوی کوردستانیان کاڵکردبۆوە. هەربۆیە ناوەکەش دیسان سەنتێزی بیرۆکە کلاسیک مارکسیستەکانی ئەو گەنجانەی دەکردەوە، کە لەلایەک دژبەری هێڵێ وڵاتانی سەرمایەداری بو، لەلایەکی  دیکەشەوە دژبەری پێگەی سۆڤیەت‌و چین‌و وڵاتە بەناو سۆسیالیستەکانی دیکەی ئەو کاتەی دنیا بو لەسەر کوردستان.

پەکەکە سەرەتا بڕوای به‌خەباتی چەکداری نەبو، جەماوەر‌و شەقامی به‌بنەما گرتبو، بەڵام چوار ساڵ دوای کۆدەتا سەربازیەکەی 12 ی ئەیلولی 1980 له‌تورکیا، کە قەدەغەکردنی پەرلەمان‌و دەستور‌و کوشتنی دەیان هەزار چالاکوانی سیاسی له‌سەرانسەری وڵات لێکەوتەوە، پەکەکە تاکتیکی گۆڕی‌و له‌ساڵی 1984دا، شەڕی چەکداری له‌دژی دەوڵەتی تورکیا راگەیاند. یەکەم دەستەی گەریلا تازە پێگەیشتوەکانیشیان له‌دەشتی بیقاع له‌وڵاتی لوبنان، کە ئەودەمە سەنتەری ئۆپۆزسیۆنەکانی تورکیا بو دژی جەنڕاڵه‌ کۆدەتاچیەکان، بەرەو هەرێمی بۆتان له‌باکوری کوردستان گەڕانەوە‌و یەکەم فیشەکی شۆڕشەکەیان بەرامبەر دەوڵەت تەقاند، کە جەنگێکی 30 ساڵەی لەسەر مافەکانی کورد توشی تورکیا کرد‌و تا نەورۆزی ئەمساڵ بەردەوام بو.

 سەربازانی تورکیاش لەلایەن زلهێزەکانی جیهان‌و سوپای ناتۆ له‌دژی پەکەکە بەردەوام هاریکاری لۆجیستی کران. دوای 9 ساڵ خەباتی چەکداریش، له‌26 ی تشرینی دوەمی ساڵی 1993، پەکەکە  لەلایەن ئەڵمانیا یەکەمجار قەدەغەکرا، دواتریش یەکێتی ئەوروپا‌و ئەمریکا به‌ڕێکخراوێکی “تیرۆریستی” له‌کۆمەڵی نێودەوڵه‌تی ناساندیان.
پەکەکە له‌ساڵی 1986 بەدواوە گۆڕانکاری زۆر ڕیشەیی له‌بونیادی فەلسەفی خۆیدا کردوە کە لەسەر بنەما فەلسەفیەکانی عەبدوڵا ئۆجالان، ئێستاکە له‌ژێر ناوی “مانیفێستۆی شارستانی دیموکراتیک” دەناسرێت. پەکەکە پێیوایە کورد له‌بری ئەوەی له‌نەتەوە داگیرکەرەکانی بچێت، دەبێت لەوان جیاوازبێت‌و به‌میتۆدی ئەوان سیاسەت نەکات، لەم سۆنگەیەشەوە باس له‌دروستکردنی دەوڵەت ناکات، بەڵکو ڕەتیدەکاتەوە، چونکە پێیوایە: “دەوڵەت به‌سروشت هەرەمێکی فاشیستی هەیە له‌سەرەوە بۆ خوارەوە کۆنترۆل دەکات، ئینجا ئایدۆلۆژیاکەی هەرچیەک بێت، ناسیۆنالیزمی سەرەتایی دەوڵەت نەتەوە، کۆمۆنیزم، سەرمایەداری یان ئاینی بێت.”

بۆ پشتگیری لەو بۆچونەش ئارگومێنتی ئەوە دەکرێت کە،”هێچ گەلێکی دنیا نییە له‌حوکمڕانی سەر بۆ خواری دەوڵەتەکانیان ڕازیبن.”له‌سۆسیالیستەکانی ئێستاش رادیکاڵتر داوای، “خۆسەری دیموکراتیک (خۆبەڕێوەبردن) له‌ڕێگای دیموکراسی راستەوخۆ‌و کۆمەنەی لۆکاڵی گەل” له‌کوردستان‌و ناوچەکە دەکات، کە ئەوەندەی له‌سۆسیالیست ئانارشیزمی ئیکۆلۆژی دیموکراتخواز وەک زاپاتیستەکان  له‌مەکسیک‌و بیرمەندەکانی وەک نوام چۆمسکی‌و مورەی بوکچین نزیکە، ئەوەندە له‌مارکسیزم لینینیزمی”ئەرتۆدۆکس”ی دورکەوتۆتەوە. ئەمڕۆ پارتێکی جەماوەریە کە به‌گەورەترین پارتی کوردستان ئەژمار دەکرێت‌و کاریگەریەکانی بەسەر سیاسەتی ناوچەکەوە ڕۆژانە شرۆڤە دەکرێن.

ئێستاش کە یادی 35 ساڵ دامەزراندنی دەکاتەوە، هاوکات 20 ساڵ تێپەردەبێت بەسەر قەدەغەکردن‌و دواتر ناساندنی‌وەک “ڕێکخراوێکی تیرۆریستی”. لێ زۆرێک له‌میدیا‌و سەنتەری لێکۆڵینەوە سیاسیەکانی جیهانیش ئاماژە دەکەن، “پەکەکە یەکەم پارتی سیاسیە له‌جیهاندا کە له‌دوای دەستگیرکردنی سەرکردەکەی،ئۆجالان، هەروەها 20 ساڵ قەدەغەکردن‌وەک ڕێکخراوێکی تیرۆریست، کە فشاری زۆری بۆ هێناوە، له‌بری کاڵبونەوە له‌جاران زیاتر بنکە جەماوەریەکانی فراوان بون‌و، کاریزما کاری تێنەکردو سیاسەتەکانی له‌تورکیا‌و ناوچەکە له‌جاران تۆختر رەنگیانداوەتەوە‌و دەبنە سەردێری رۆژانە.”

 پەکەکە بۆ له‌ئەوروپا  قەدەغە کرا؟
ئولف پیتەرسۆن، کە مافناسێکی ناوداری به‌نەژاد ئەڵمانیەو بەرپرسی رێکخراوی “بزوتنەوەی هاوکاری کوردە”   له‌بەرلینی پایتەخت، له‌لێدوانێکی تایبەتدا بۆ ئاوێنە‌وتی، “قەدەغەکردنی پەکەکە‌و به‌تاوانکردنی چالاکیەکانیان له‌ساڵی 1923 دەگەڕێتەوە  بۆ ڕێککەوتننامە ستراتیژیە ئابوریەکانی ئەڵمانیا‌و تورکیا،  کە‌وەک هاوکاری ناتۆ پەسند کرا. ڕێکەوتننامەکە به‌ئاشکرا دەڵێت پەکەکە هەڕەشەیەکی سیاسیە بۆ سەر ئەو شێوە هاوپەیمانیانە، کە بازرگانی چەکە. هەرچەندە تورکیا خوازیار بو به‌ناوی تیرۆرەوە زیاتر جەوهەری قەدەغەکردنەکە پێناسە بکات.”

پیتەرسۆن وتیشی، “قەدەغەکردنی پەکەکە مافی ڕادەڕبڕینی کلتوری‌و سیاسی ڕەوەندی کوردی له‌ئەوروپا بۆ ماوەی 20 ساڵە خستۆتە ژێر فشارێکی توندەوە، بەتایبەتی له‌ئەڵمانیا کە هەر گردبونەوەیەکی کلتوری‌وێنەی عەبدوڵا ئۆجالان یان سیمبۆڵەکانی پەکەکە‌و ئاڵای سەوز‌و سور‌و زەردی کوردستانی لێبێت، پۆلیسی دژە تیرۆر دای دەخات‌و ڕێکەخەرەکانیش دەستگیر دەکەن.”

بێن فریتلەر، کە پێشتر لەسەر یاساکانی مافی مرۆڤ له‌زانکۆکانی ئەڵمانیا‌وانەی‌وتۆتەوە،  ئێستا چالاکوان‌و  کۆمینتوسێکی رەخنەگری ئەڵمانیە، به‌ئاوێنەی‌وت، ” تەنیا ئامانجی ئەم قەدەغەکردنە بەتاوان ناساندنی تێکۆشانی ڕەوای ڕزگاریخوازی کورد‌و گەلانی جیهانە، کە تێکۆشانێکی تەواو یاسایشە له‌روانگەی بەرگریکردن له‌خۆت له‌هەمبەر داگیرکاری.”

دوای ئەوەی له‌ساڵی 1993 پەکەکە قەدەغەکرا، زنجیرەیەک خۆپیشاندانی سەدان هەزار کەسی سەرتاسەری ئەڵمانیایان گرتەوە، کە میدیاکانی ئەو‌وڵاتە ئەوکاتە بە، “گەورەترین چالاکی سیاسی سەر شەقامەکان” ئەژماریان دەکرد له‌دوای ڕوخانی دیواری بەرلین.  ئەو خۆپیشاندانانە به‌شێوەیەکی زۆر توند کپکران لەلایەن پۆلیسەوە، کە دەرەنجام پێکدادانی توندی سەرشەقامەکانی لێکەوتەوەو ئاکامیش چەند گەنجی کورد تیایاندا گیانیان لەدەستدا، کە یەک لەوان به‌گولەی پۆلیس پێکراو به‌ئاشکرا ڕاگەیەنرا به‌تۆمەتی هەڵگرتنی سیمبولی پەکەکە کوژرا.
کریس دێڤیریم، کە باوکی تورکەو دایکی ئەڵمانە، له‌سەرەتای ساڵانی نەوەدەکانەدا لەو خۆپیشاندانانە بەشداری کردوە‌و،‌وتی،  ” ئەم قەدەغەکردنە له‌دوای یەکگرتنەوەی ئەڵمانیا دەستی پێکرد، ئەوکاتە ئەڵمانیا به‌ناوی ناتۆ چەک‌و ئامێرە سەربازیەکانی بەشی رۆژهەڵاتی ئەڵمانیای به‌تورکیا  فرۆشت تا له‌دژی سەرهەڵدانی کوردەکان به‌کاری بێنێت.”

وتیشی، “فرۆشتنی ئەو چەکانە  ئابوری ئەڵمانیای بەرز کردەوە، کە ئەوکاتە به‌سەرکەوتنی تێزەکانی فوکویاما‌و سەرمایەداری بەسەر بەناو سۆسیالیزمی ئەڵمانیای رۆژهەڵات باسیان لێدەکرد، لەلایەکی دیکەشەوە ڕێگەی بۆ تورکیا خۆشکرد ئیتر به‌ئاسانی لەگەڵ‌وڵاتانی دیکەی ناتۆدا گرێبەستی چەک‌و فڕۆکە‌و تانک ببەستێت، چونکە تورکیا ڕەوایی‌وەرگرت.”

سەرباری ئەوەی ئەڵمانیا‌و دواتر‌وڵاتانی ئەوروپا بڕوایان به‌تۆمەتەکانی تورکیا هێنا کە دەخرایە پاڵ پەکەکە، تۆمەتێکی دیکەی دیار بۆ قەدەغەکردنی ئەوە بو کە پەکەکە  قاچاخچێتی مادە هۆشبەرەکان دەکەن بۆ بەدەستهێنانی سەرمایە له‌ئەوروپا. کەچی له‌ڕاپۆرتی ساڵی 2011ی دەزگای هەواڵگری ئەڵمانیا  ناسراو بە،”مەکتەبی فیدرالی  پارێزگاریکردن له‌دەستور”، کە بۆ ئەنجومەنی یەکێتی ئەوروپاش نێردراوە، هاتوە:” هیچ بەڵگەیەک نییە بیسەلمێنێ پەیکەری ڕیکخستنەکانی پەکەکە بازرگانی مادە هۆشبەرەکانیان کردبێت یان بیکەن.”  سەرباری ناوەڕۆکی ئەو راپۆرتە، قەدەغەکردنی پەکەک هەر‌وەک خۆی مایەوە.

مافی کورد، قوربانیە گەورەکە
مافپارێزان‌و چالاکوانانی مافەکانی مرۆڤ دەڵێن  قەدەغەکردنی پەکەکە مافە ڕەوا کلتوری‌و سیاسیەکانی ڕەوەندی کوردی پیشێل کردوە.
لارس فیشەر پارێزەرێکی ئەڵمانیەو باسی لەوەکرد کە له‌پێنج ساڵی ڕابردودا  لەسەر چەند دۆسیەی بەرگری پەنابەرانی کورد کاری کردوە کە به‌تاوانی “تیرۆر”  بەهۆی ئەندام بونیان له‌پەکەکە تۆمەتبارکرابون.

فێشەر‌وتی، ” یاسای تیرۆر خۆی پێناسەیەکی زۆر گشتگیری هەیە، بۆیە گاڵتەئامێزە له‌زانستی یاسای نێودەوڵەتیدا. ئەم یاسایە بۆ داپڵۆسینی کوێرانەیە، ئەمەشە‌وایکردوە له‌رێگای ئەو یاسایەوە ڕەوەندی کورد بچەوسێننەوە.”
ئاماژەی کرد زۆر پەنابەری کورد هەیە تەنها بەهۆی هەڵواسینی‌وێنەی عەبدوڵا ئۆجالان‌و گەریلاکانی پەکەکە له‌ماڵەکانیاندا دەستگیرکراون دواتریش به‌تۆمەتی “تیرۆر” دادگایی کراون‌و،‌وتی، ” ئەوەی کە دادگا به‌ئەنقەست پشتگوێی دەخات ئەوەیە کە له‌کوردستان داگیرکاری هەیەو لەبەرامبەریشدا بەرگریکردن هەیە. زۆر ئاساییە ئەوانەی ئەندامانی خێزانەکانیان بەشداری ئەو بەرگریکردنەن له‌خاک‌و خەڵكی خۆیان،‌وێنەیان له‌ماڵە کوردەکان هەڵبواسرێن، بەڵام پشتگوێخستنی ئەم ڕاستینەیە له‌کوردستان  ئەو گومانە گەورە دەکات کە کە داپڵۆسینێکی ڕێکخستنکراو له‌دژی کورد بەڕێوە دەچێت له‌ئەوروپا، بۆیە لەرێگای ئەو یاسایەشەوە  یەکەمجار تاوانباریان کردن له‌ئەڵمانیا.”

کەمال ئاتامان کە بەرپرسی کۆمەڵەیەکی کوردی بوە له‌شاری شتوتگاردی ئەڵمانیا، ‌وتی،” له‌دوای قەدەغەکردنی پەکەکە زۆربەی قاوەخانە‌و سەنتەرە کۆمەڵایەتیە کوردیەکانیش بۆ هەتاهەتایە یان بۆ ماوەیەکی کاتی لەلایەن پۆلیسەوە داخران.”‌وتیشی، “25 ساڵ لەمەوپێش هاتمە ئەڵمانیا‌و بەخۆم دەگوت ئازادی هەیە، بەڵام ئەوە درێژەی نەکێشا‌و ئێستا بۆ كوڕو کچاکانم ئازادی نییە. هەیە بەس چۆن، دەتوانی مافی کلتوریت هەبێت بەمەرجێک کوردێک نەبیت داوای مافەکانت بکەیت.  کۆمیدیایە، ئێرە له‌تورکیا دەچێت بۆ کوردی سیاسی.”

مەمەت ئیلکەر، کوردێکی تەمەن 58 ساڵەو 30 ساڵە له‌بەرلین ژیان دەکات‌و،‌وتی، “ئێمەی کورد تەحەمولمان نەماوە، چونکە له‌ 20 ساڵی ڕابردودا هێزەکانی دژە تیرۆر هەر کاتێک بخوازن له‌دەرگاوە بەزۆر خۆیان دەکەن به‌ماڵی هەر کوردێک گوایە شکی تیرۆریان لێ هەیە.”‌وتیشی، ” کە دێن هەمو شت بەسەریەکدا دەدەن‌و بۆ‌وێنەی ئۆجالان دەگەرێن‌و ئاڵای کوردستان دەبەن.هەرکاتێک زەوقی نەژادپەرستیان بجوڵێت یەکسەر دێن‌و بەر دەبنە ماڵە کوردەکان، بەڕاستی ماندویان کردوین.”

بەپێی ئامارە دیموگرافیەکانی حکومەت‌و ڕێکخراوە مەدەنیەکان، له‌ئەڵمانیادا زیاتر له‌ 800 هەشت سەد هەزار کورد ژیان دەکەن، بەڵام ئەم ژمارەیە زۆر زیاترەو دانیشتوانی کورد دەوترێت زیاتر له‌ملیۆنێکیش بن، چونکە بەهۆی فشارەکانەوە، هەیە حاشا له‌ناسنامەی کوردی خۆی دەکات.

هاوار ئەسلان کە خوێندکاری خوێندنی باڵایە له‌زانکۆی ناوداری هەبۆڵدتی بەرلین،‌وتی، “کە گوێت له‌وشەی ئۆجالان‌و پەکەکە بێت یەکسەر کورد‌و خەباتی رزگاری دێتە پێش چاوت، کە دەڵێیت کوردم یەکسەر ئەوروپیەکانیش دەڵین ئۆجالان‌و پەکەکە دەناسین، زۆربەشمان خاوەنداری لەمە دەکەین‌و دەڵێین‌وایە ئێمە کوردین، بەڵام زۆریش له‌ترسی ئەوەی توشی فشار نەیەن، نکوڵی له‌کوردبونی خۆیان دەکەن، بۆیە دەوترێت ئامارەکە زۆر زیاترە.”

“هەمومان پەکەکەین” هەینی 16ی تشرینی دوەم نزیکەی 25 هەزار کەس به‌ڕێپێوان به‌ناو شەقامەکانی بەرلینی پایتەختی ئەڵمانیادا خۆپێشاندانێکی جەماوەریان کرد‌و تێکڕا داوایان کرد پەکەکە له‌”لیستی تیرۆر” دەرخەن‌و ئەو فشارانە نەهێڵن کە لەسەر مافە کلتوری‌و سیاسیەکانی کورد هەیە لەو‌وڵاتەدا. خۆپیشاندانەکە له‌شەقامی کارل مارکس له‌ناوجەرگەی بەرلین دەستی پێکرد‌و، جگە له‌کورد، هەزاران ئەڵمانی‌و کەمە نەتەوەکانی دیکە بەشداریان تیادا کرد. خۆپیشاندانەکە به‌ستراتن‌و مۆزیکی کوردی‌و دروشمی، “هەمومان پەکەکەین”، بەڕێوە چو. دەیان ڕێکخراوی چەپی ڕادیکاڵ‌و گروپەکانی مافی مرۆڤیش بەشداری خۆپیشاندانەکە بون.

ڕێپێوانەکە ئاشتیخوازانە بو، ئەوە نەبێت پۆلیسێکی زۆر له‌هێزەکانی چالاکی مەدەنی‌و دژە تیرۆر کە لەوێ ئامادە بون،  جار جار هەوڵیان دەدا‌وێنەی عەبدوڵا ئۆجالان ‌و ئاڵای پەکەکە له‌دەستی خۆپیشاندەران بستێنن، بەڵام ڕوبەڕوی بەرگری دەبونەوە‌و دواجار‌وازیان دەهێنا.

له‌ناو ئاپۆرای خەڵك، کە ڕێکخەران پۆلیسێکیان دەریانهێنا‌و خۆپیشاندەران بەوتنەوەی دروشمی ” پەکەکە هێزی گەلانی دنیایە”  نەیانهێشت ‌وێنەی ئۆجالان له‌دەستیان بستێنێت، دوای کەمێک هاتنەوە سەرخۆی، پۆلیسەکە به‌پەله‌پەلێکەوە ‌وتی، ” ئەو‌وێەنەیە (عەبدوڵا ئۆجالان) له‌ئەڵمانیا قەدەغەیەو دەبێت ڕادەستی بکەن.”

خۆپیشاندەران گوێیان پێنەداو، دواتر لەگۆڕەپانی براندینبێرگ  کۆبونەوە بۆ مەراسیمێک کە پارتی ئاشتی‌و دیموکراسی (بەدەپە) ڕێکیانخستبو. هەریەک له‌هاوسەرۆکەکانی بەدەپە سەڵاحەتەدین دەمیرتاش‌و  گوڵتان کاشاناک لەوێ ئامادە بون. له‌لێدوانێکی جەماوەریدا دەمیرتاش‌وتی، ” ئەو یاسایەی کە سیمبولەکانی دەستانی قەدەغە کردوە بێبنەمایە، چونکە مافی دەربڕینی بۆچونی سیاسی بەندێکی گرنگی جاڕنامەی مافی مرۆڤە.”

دەمیرتاش ڕەخنەی گرت‌و،‌وتی، ” گەر ئەڵمانیا‌و یەکێتی ئەوروپا بەڕاستی بۆ ئاشتین له‌تورکیادا، دەبێت کۆمەک به‌پرۆسەی دانوستان بکەن‌و یەکەم هەنگاوی جدیش دەرهێنانی پەکەکەیە له‌لیستی بەناو تیرۆر”.

لەسەر ڕێکەوتننامەکەی 20 ساڵ لەمەوبەری نێوان ئەڵمانیا ‌و تورکیاش،‌وتی، “بەداخەوە، ئەڵمانیا‌و زۆرێک له‌وڵاتانی یەکێتی ئەوروپا، له‌پێناو ئابوری، مافەکانی مرۆڤیان له‌تورکیا خستە ژێر پێیانەوە.”

دواتریش‌وتی، “کەس ناتوانێت بڵێت ئەم دەیان هەزار مرۆڤەی لێرە کۆبونەتەوە ئەمڕۆ، تیرۆریستن، لەکاتێکدا ئەم مرۆڤانە کار دەکەن ئاشتیخوازانە بەشدارن لەپەرەپێدانی ئابوری ئەم ‌وڵاتانە‌و به‌ئارەقەی ناوچەوانی خۆیان ئەم ‌وڵاتانە بەرەو پێشەوە دەبەن”.

Tags: , , , , , ,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: