اسماعیل بشکچی: کُردها باید ملی گرا باشند

ismail_besikciNNSROJ: نویسنده و جامعه شناس ترک “اسماعیل بشکچی” که سال های زیادی از عمر خود را صرف تحقیق و پژوهش در خصوص کُردها در ترکیه کرده و بخش زیادی از عمرش را به همین دلیل در زندان گذراند، در گفتگویی با “محمود خمسیجی” در بخش ترکی بی بی سی، مساله کُرد را به مساله “خاک و دولت” باز می گرداند. وی که به منظور حضور در گروه کار خاورمیانه و آفریقای پارلمان انگلستان و همچنین شرکت در چندین کنفرانس در دانشگاه های انگلستان به این کشور آمده بود، پاسخ سوال هایی را در رابطه با پ.ک.ک، عبدالله اوجالان، سیاست های حکومت اقلیم کُردستان در قبال روژاوا/غرب کُردستان و پروسه صلح در ترکیه و نتایج انتخابات را نداد. بشکچی می گوید که مساله کُرد در خاورمیانه، مرتبط با مساله خاک و دولت است و هرکس باید این موضوع را بفهمد. وی با انتقاد از پروژه “خودمدیریت دموکراتیک” حزب صلح و دموکراسی می گوید “بهترین راه برای به سرانجام رساندن مساله کُرد تاسیس یک دولت مستقل کُردی و یا حداقل یک فدراسیون است”.

منبع: بی بی سی ترکی
برگردان از ترکی: مسعود مناف
برگردان از کُردی: عمار گلی

“سیستم جهانی، سیستمی ضد کُرد است”

بشکچی مساله کُرد را از دیدگاهی منطقه ای و تاریخی اینگونه تعریف می کند:

“مساله کُرد و کُردستان مساله خاورمیانه است. در عین حال مساله ایالات متحده و اتحادیه اروپا نیز می باشد. به باور من مساله کُرد و کُردستان، تجزیه و تقسیم کردن کُردها و کُردستان از سوی جامعه ملل در ۱۹۲۰ و تضییع حقوق این خلق برای تاسیس دولتی مستقل است”.

بشکچی نبود دولتی مستقل برای خلق کُرد که جمعیتی بالغ بر ۴۰ میلیون نفر را دارد همچون تضییع حقوقشان قلمداد کرده و در ادامه می گوید:
“امروز در اتحادیه اروپا کشورهایی چون لوکزامبورگ، مالت و قبرس عضو می باشند که جمعیتشان نزدیک به نیم میلیون نفر است در حال که وقتی به وضعیت کُردها در خاورمیانه می نگریم ملتی ۴۰ میلیونی دارای هیچ جایگاهی نمی باشند. یا برای مثال کشورهایی چون سان مارینو، موناکو، لیختن اشتاین و آندورا عضو شورای اروپا می باشند اما کُردها هیچ حکم و جایگاهی را ندارند. یا وقتی بحث ترور به میان می آید نام کُردها را در اذهان زنده می شود. سیستم جهان، سیستمی ضد کُرد است. آخرین باری که بازی های المپیک در سال ۲۰۱۲ در لندن برگذار شد علی رغم جمعیت بسیار زیاد کُردها، هیچ جایگاهی میان خانواده ملل جهان نداشتند. در حد فاصل میان استرالیا و نیوزلند کشورهایی با نام “وانوتا و تاولا” وجود دارند. جمعیت یکی ۱۰ هزار نفر و دیگری نیز ۱۵ هزار نفر است. حتی عضو سازمان ملل نیز می باشند”.

بشکچی که معتقد است سیستم جهانی همچنان و تا به امروز نیز ضد کُرد است در پاسخ به این سوال که “آیا سیاست های آمریکا در خاورمیانه نیز ضد کُرد است” گفت:

“آمریکا در سال ۲۰۰۳ عراق را به کنترل خود در آورد. در نتیجه این حمله رژیم صدام حسین سقوط کرد. در جنوب کُردستان دستشان بازتر شد و حکومت اقلیم کُردستان را تاسیس کردند. این خود یک ساختار سیاسی است. به باور من می تواند کمکی باشد برای کُردهای شمال، شرق و غرب. آمریکا با دخالت سال ۲۰۰۳ [در عراق]، روزنه ای را برای کُردها به ارمغان آورد و کُردها نیز با بهره گیری از این فرصت حکومت اقلیم را تاسیس کردند”.

“استقلال برای حکومت اقلیم کُردستان اهمیت دارد”

خودگردانی/مدیریت اربیل، یک دولت- ملت مستقل نیست. پرسیدم که ” به عقیده شما کسب استقلال چه اهمیتی می تواند داشته باشد” و بشکچی در پاسخ می گوید:

“[اقلیم کُردستان کنونی] تمام خاک جنوب کُردستان را دربر نمی گیرد. مناطق دیگری وجود دارند که باید به اقلیم کُردستان الحاق و [بازگردانده] شوند. کُردها خود مدیریت خود را در دست دارند. ارتش، پارلمان و نهادهای آموزشی دارند، البته استقلال نیز از اهمیت برخوردار است”.

انتقاد از پروژه خود مدیریتی دموکراتیک حزب صلح و دموکراسی

از دیدگاه بشکچی برای حل این مساله “باید کُردها دارای یک جایگاه باشند، باید حق تعیین سرنوشت را دارا باشند، باید حق آموزش به زبان مادریشان را داشته باشند”. آیا پروژه خود میریتی ب.د.پ این خواست ها را در بر می گیرد؟ به گفته بشکچی نه. اگر دولت مستقل هم میسر نیست، در بدترین حالت باید سیستمی فدرال تاسیس شود تا مساله کُرد به سرانجام برسد. بشکچی می گوید “خیر باید فدراسیون باشد، مرزها مشخص بوده، خود حق مدیریت و خودگردانی خود را بر عهده داشته باشد”.

“باید مرز وجود داشته باشد”

“به عقیده من فدراسیون با اهمیت تر است. فدراسیون مساله مرز است. ما می گوییم که کُردها باید حق آن را داشته باشند که خود را مدیریت کنند. کجا؟ آنجا باید مرزی وجود داشته باشد، مرزی که در آن بتوانی کار و بار خود را رفع و رجوع کرده و خود را مدیریت کنید.

حداقل باید از فدراسیون دفاع بکنی. اجازه دهید بگویم که کُردها در غرب نیز وجود دارند. اگر در کُردستان فدراسیونی وجود داشته باشد، آنگاه ممکن است بتوانی از حقوق کُردها در غرب [ترکیە] نیز دفاع بکنی. اگر فدراسیون نباشد، ممکن نیست که بتوانی از حقوق کُردهای ساکن در غرب دفاع بکنی”.

ئەگەر لە کوردستان فێدراسیۆنێک هەبێ، ئەو کات مومکینە بتوانی داکۆکی لە مافی کوردەکان لە رۆژئاوا[ی تورکیا.و]ش بکەی. ئەگەر فێدراسیۆن نەبێ، مومکین نییە کە بتوانی مافی کوردەکانی نیشتەجێی رۆژئاوا بپارێزی.”

“کُردها نباید برای دموکراتیزه کردن ترکیه تلاش کنند”

بشکچی ضمن انتقاد از تلاش کُردها برای دموکراتیزه کردن ترکیه می گوید:

“تو همچون کُرد در وضعیتی هستی که باید برای احقاق حقوق خود تلاش بکنی. کُردها باید در مناطق خود حق مدیریت خود را داشته باشند. اگر تو این حقوق را داشته باشی، ترکیه نیز در این مدت دموکراتیزه خواهد شد؛ اما نباید در تلاش باشی که ترکیه را دموکراتیزه بکنی. بگذارید نگاهی به جنبش های ملی دیگر نقاط جهان بیافکنیم. برای مثال ببینید آیا عرب ها به دنبال دموکراتیزه شدن اسرائیل هستند؟ یا ویئتنامی ها در دهه ۶۰ قرن گذشته، هنگامی که با ایالات متحده در جنگ بودند هرگز گفتند که ما نیز به دنبال دموکراتیزه کردن ایالات متحده می باشیم؟ یا الجزایری ها هرگز از دموکراتیزه شدن فرانسه سخنی به میان آوردند؟ آنها همه در تلاش برای رهایی کشورهای خودشان بودند”.

بشکچی در رابطه با “حزب دموکراتیک خلق ها” HDP، که از ائتلاف و همپیمانی چندین حزب چپ و سازمان و نهاد مدنی به وجود آمده بود گفت:

“به باور من اهمیت چندانی ندارد. کُردها باید در جغرافیای خودشان، به عبارتی کُردستان، و در چهارچوب برخی بنیان های اصلی تلاش کنند که مدیریتی را به وجود بیاورند”.

“ناسیونالیسم کُردی شبیه ناسیونالیسم ترکی نیست”

هنگامی که انتقادهایی را که از ناسیونالیسم کُردی گرفته می شود به یاد بشکچی آوردم، در پاسخ گفت که باید از ناسیونالیسم کُردی دفاع شود زیرا:

“کُردها باید ناسیونالیست باشند. ناسیونالیسم کُرد مبارزه ای است برای دوباره زیستن زبان و فرهنگ ملتی زیر دست و تحت ستم. تو که از آنها دفاع کردی ناسیونالیست میشوی. ناسیونالیسم کُرد خصوصیتی تهاجمی ندارد. اهدافش همگون سازی و آسیمیلاسیون دیگران نیست، اما ناسیونالیسم ترک در نقطه مقابل قرار دارد، به کُردها می گوید که شما را آسیمیله خواهم کرد”.

“کُردهای سوریه باید به کُردستان بازگردند”

اسماعیل بشکچی خود مدیریتی کُردهای روژاوا را به پیشاهنگی احزاب این بخش از کُردستان را با اهمیت می خواند و می گوید:

“در آنجا مدیریتی مستقل وجود دارد. باید گسترش داده شود. تمام [خاک] کُردستان سوریه تحت کنترل کُردها نیست. برای مثال در دهه شصد قرن گذشته، دولتمردان سوریه کُردها را به بیابان های جنوب کوچاندند و عرب ها را جایگزین آنها کردند. باید این مدیریت تمام کُردستان را در خود جای دهد. کُردهای کوچانده شده به جنوب [سوریه] باید به روژاوا بازگردانده شوند. مهم است که عرب ها نیز در سرزمین خود زندگی کنند”.

رهبری ک.ج.ک به صورت مداوم از مخالفت ها و مشکلاتی که بارزانی برای کُردهای روژاوا ایجاد می کند انتقاد می کند. در خصوص این انتقادها از بشکچی سوال کردم.

وی اینگونه به پرسشم پاسخ دارد: “در سال های ۱۹۲۰، وضعیت به مراتب فاجعه بار تر بود. تو اگر درکی از وضعیت آن زمان داشته باشی سعی خواهی کرد که خسران کمتری به دیگر کُردها برسانی. اما اگر درک درستی نداشته باشی و بخواهی تنها از خودت محافظت بکنی، به بقیه کُردها آسیب خواهی رساند. این تمام کُردها را در بر خواهد گرفت”.

Advertisements

وەڵامێک بنووسە

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / گۆڕین )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / گۆڕین )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / گۆڕین )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / گۆڕین )

Connecting to %s


%d هاوشێوەی ئەم بلۆگەرانە: