بازگشت «آرگنکون» به ترکیه / افشین غلامی

ergenekon

شرق– ترکیه به سمت نقطه بحرانی در حال حرکت است. بعد از کودتای ارتش و نیروهای مسلح در دهه ٧٠ميلادي و به‌دست‌گیری زمام حکومت، این بخش از حاکمیت ترکیه اکثر نقاط حساس کشور را تصاحب کردند و ژنرال‌های ارتش مبدل به سیاست‌مداران پشت پرده شدند. مسلما عِرق ملی سپاه مخصوص عثمانی (ینی چریزم) که اینک به شمایل ارتش آتاتورکی و گرگ‌های خاکستری خود را می‌شناساند، توانسته است نظر راست مرتجع و سکولارهای تندرو و ملی‌گریان آتشین را همراه خود گرداند.
نیروهای مسلح ترکیه از آنچنان قدرت نظامی و عملیاتی برخوردار هستند که موفق شدند گروه‌های مختلف ترک را دور خود جمع و مانند یک کلونی عمل کنند؛ به‌صورتی که رغیب دیرینه آنان حزب «عدالت و توسعه» (AKP) در پاره‌ای از اوقات از ترس بازگشت آنها به قدرت، دست به پاک‌سازی می‌زند، سران ارتش را یا بازنشسته یا در هرم‌های قدرت جابه‌جا می‌کند. اوج این برخورد در بین سال‌های ٢٠٠٧ و ٢٠٠٨ با نام عملیات «چکش» رقم خورد که تعداد بسیاری از سران ارتش دستگیر و بعدها گفته شد در پی تلاش برای کودتا، فرماندهان متخلف و بانیان کودتا زندانی شدند. همچنین در این سال‌ها عدالت و توسعه برای تضعیف هژمونی و قدرت نیروهای مسلح، از سازمان مخوفی با نام «ارگنکون» پرده برداشت که سال‌ها به‌عنوان بازوی توانای «میت» به قتل، کشتار، ترور و… می‌پرداخت. ارگنکون، پروژه مشترک ارتش و میت برای مقابله با نیروهای معاند و گروه‌های چپ و ملی‌گرای کُرد و به‌ویژه حزب کارگران کردستان (پ‌ک‌ک) و احزاب داخلی وابسته به آن، از چنان قدرت و توانایی برخوردار بود که در سال‌های ١٩٩١ تا ٢٠٠٥ هزاران نفر را سر به نیست و در گورهای دسته‌جمعی دفن کرد. تقابل فکری و ایدئولوژیک اسلام‌گرایان و راستیست‌های نژادپرست منجر به برملاشدن هویت آرگنکون و چند سالی به موضوع خبری رسانه‌های ترکیه مبدل شد.
همگام با نیروهای مسلح، حزب «حرکت ملی» (MHP) هم همواره با سیاست‌های حزب عدالت و توسعه سر ناسازگاری دارد و در مذاکرات اخیر و پروژه صلح، این دو گروه به‌صورت آشکار نارضایتی خود را برای به‌رسمیت‌نشناختن حزب کارگران کردستان اعلام کردند. اما این‌بار حزب عدالت و توسعه به‌دلیل اینکه در فرایند سیاسی احساس شکست کرده است، به طرف رقبای دیرینه خود دست دراز کرده و از عملیات نظامیان تندرو در جنگ با حزب کارگران کردستان حمایت می‌کند.
در مناقشات چند روز اخیر و در صحنه میدانی، «رجب اردوغان» رئیس‌جمهوری ترکیه، با استفاده ابزاری از سازمان مخوف آرگنکون، آنها را به داخل شهرها فرستاده و به‌صورت کاملا بی‌رحمانه‌ای با به‌کارگیری راست‌های افراطی، شهروندان معترض را مورد ضرب‌وشتم قرار می‌دهد. مطمئنا این چرخش استراتژیک اردوغان و به‌کارگیری نظامیان در مناقشات داخلی و خارجی علاوه بر اینکه مزایایی برای حزب اردوغان دارد، اما از طرف دیگر دست نظامیان را باز خواهد گذاشت و دوباره آنان را به موضع قدرت بازمی‌گرداند.
اکنون هر دو طرف به‌خوبی می‌دانند استفاده كردن از ارتش و قدرتمندشدن آن تا چه اندازه منافع سیاسی حزب عدالت و توسعه را به خطر می‌اندازد، اما دشمن مشترک، قدرت‌گیری کُردها و شناخت جامعه جهانی از موضوع پ‌ک‌ک، عواملی شده‌اند تا این همکاری به وجود آید. اشتباه اردوغان در اینجاست؛ از لحاظ ماهوی راست‌ها و ناسیونالیست‌های افراطی علاقه چندانی به احزاب اسلامی ندارند و این خطر وجود دارد كه نیروهای مسلح ترکیه از آب گل‌آلود ماهی بگیرند و به سمت کودتا حرکت کنند و جناح‌های مختلف را تحت سلطه خود درآورند.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: