Archive for the ‘کوردی-Kurdish’ Category

با شادی‌ مردم کورد چه می‌کنید؟ شادی صدر

2017/10/15

میدان / مقابل چشمان خوشحال، حیرتزده، سرشار از تعصب، یا کورشده از تنفرِ ما، مردم غیرکوردِ اهل ایران، هزاران کورد به خیابان‌های سنندج و بانه و سقز و مریوان آمدند تا شادی خود را از برگزاری همهپرسی استقلال کردستان عراق در کنار یکدیگر جشن بگیرند. تصاویر این جشن بزرگ خیابانی نه قابل انکارند نه قابل ربط دادن به امور دیگر.


تنها و تنها یک تفسیر از این تصاویر ممکن است: با وجود همه‌ی پیراهن‌هایی که برای «هویت ملی» و «نژاد پاک آریایی» چاک داده‌ایم، یک جای کارمان ایراد داشته که عده‌ای از ایرانیان تا این حد از همه‌پرسی که در کشور همسایه برگزار می‌شود خوشحال اند و بیش از آن که با ما، غیرکوردها، احساس اشتراک هویتی کنند، هویت ملی‌شان را با کوردهای کشور همسایه و همه‌ی کوردهای چهارپاره شده در کشورهای ترکیه، سوریه، عراق و ایران گره می‌زنند، جمعیتی بیست تا سی میلیونی که بسیاری از محققان شناخته‌شده‌ی بین‌المللی آن را «بزرگ‌ترین ملت بدون دولت در دنیا» خوانده‌اند.

این تصاویر اما سؤالی سخت و جدی را پیش روی ما می‌گذارند: امروز همه‌ی ما باید از خود بپرسیم با شادی مردم کورد در ایران چه می‌کنیم؟ موضع جمهوری اسلامی در برخورد با مردم کورد مشخص است. در نزدیک به چهار دهه‌ی گذشته، هیچ حادثه‌ای نتوانسته سیاست عمومی دولت در تبعیض ساختاری و سرکوب حق تعیین سرنوشت به خشونت‌بارترین شکل ممکن را متوقف کند تا جای آن را سیاستی انسانی بگیرد، سیاستی مبتنی بر برابری، به رسمیت شناختن حقوق کوردها، گفت‌وگوی آزاد و بدون خشونت، و دست‌یابی به راه‌حلی که در نهایت بر آزادی و بهروزی کوردها استوار باشد. اما ما، غیرکوردها، با تصاویر شادی کوردهای زاده در جغرافیای ایران چه می‌کنیم؟ (more…)

Advertisements

“مسعود بارزانی” به روایت “برنارد هانری لِوی” فیلسوف فرانسوی – شاهرخ بهزادی

2017/10/15

روزنامه لیبراسیون مقاله ای به قلم “برنارد هانری لِوی” فیلسوف فرانسوی در باره مسعود بارزانی و اقلیم خود مختار کردستان دارد. این مقاله عنوان : با مسعود بارزانی، روز بعد را دارد. هانری لِوی مقاله را با این جمله از مسعود بارزانی، رئیس اقلیم خودمختار کردستان عراق آغاز می کند که می گوید به من گفته اند که رئیس جمهوری فرانسه در شب پیروزی فرانسه بر آلمان در سال 1918 میلادی گفت که حالا می توانم راحت بمیرم… بارزانی می گوید: اکنون من احساس او را درک می کنم.

هانری لِوی از قول یکی از مشاوران مسعود بارزانی می نویسد که رئیس اقلیم خودمختار کردستان در فردای روز برگزاری همه پرسی استقلال گفت که با پیروزی همه پرسی، نبرد واقعی برای آزادی و استقلال کردستان آغاز می شود.

مسعود بارزانی می گوید: “این نبردی است که از نیم قرن پبش آغاز کرده است. در طول این نبرد طولانی سختی های بسیاری را تحمل است. او شاهد کشتار دسته جمعی مردمش بوده است، تبعید و اسارت مردم اقلیم را دیده است؛ کشتار مردم کرد با سلاح های شیمیایی را نظاره کرده است. او می گوید لحظاتی را به یاد می آورد که این احساس بر او غلبه کرده بود که همه چیز را از دست داده و خطر انقراض، مردم کرد اقلیم را تهدید می کرده است.

(more…)

بارزانی لە شەوی ڕیفراندۆمدا چووە سەر گۆڕی كێ؟

2017/10/15

نهێنیەكانی ئەم وێنەیە لە زاری بێرنارد لیڤیەوە:
‎ بەیانی ڕۆژی دوای ڕیفراندۆم بارزانی هەموو ڕاوێژكارە بیانیەكانی بانگێشت كرد بۆ كۆبونەوە لە بارەگای سەرۆكایەتی هەرێم كاتێك بارزانیم بینی پێی گوتم “ئەم بەیانیە هەمان هەستی سەرۆكی فەرەنسام هەیە كاتێك ساڵی ١٩١٨ بەسەر ئەڵمانیەكاندا سەركەوتن گوتی ئێستا ئەتوانم بە ئاسودەی بمرم.

‎ برنارد لیڤی بەردەوام دەبێت لەگێڕانەوەكانی و دەڵێ: ‎بارزانی لە كاتێكدا توند پەنجەكانی گرتبوو وتی (ئێمە دوێنێ شەڕێكی ڕاستەقینەمان كرد و سەركەوتین من خۆشحاڵم كە بینیم گەلەكەم هەمان خەونی منیان هەیە كە پێش ٥٠ ساڵ چەكم هەڵگرت لەپێناویدا دژی ڕژێمەكانی عێراق و بەدرێژای ئەوەماوەیە چی ڕووی داوە و هەموو ئەوكارەساتانەی بەسەركوردا هاتوە ئێستا هەمووی دێتەوە بەرچاوم وەك كیماباران و ئەنفال و ڕاگواستن و زۆر نەهامەتی تر بەڵام بەدرێژای ئەو ٥٠ ساڵە باوەڕم نەبوو ڕۆژێك بێت ئەم ڕۆژە بەچاوی خۆم ببینم ئەمڕۆ خۆشترین ڕۆژی ژیانمە چونكە خەونەكەم هاتەدی.

‎ برنارد هێنری دەڵێ زۆرینەی ڕاوێژكارەكانی بارزانی هەتا كۆتا خولكەكان پێیان وابوو بارزانی دەستپێشخەریەكەی دوناڵد ترەمپ قبوڵ دەكات كە گرەنتی زۆری مادی و مەعنەوی بۆ كورد تێكدا بوو تاڕادەیەك پێشنیارێكی باشبوو بەڵام بارزانی پێی وابوو ئەم دەستپێشخەریە جێگرەوەی ڕیفراندۆم نیە خەونەكەی بەدی ناهێنێت. (more…)

جلال طالبانی از نگاه علاقه‌مندان و مخالفانش / ژیار گل/ بی‌بی‌سی

2017/10/15

برای کردها پیشمرگ کهنه‌کار و رهبری کاریزماتیک بود که چندین نقشه ترور و حمله صدام حسین جان سالم به در برده بود. برای جامعه سیاسی عراق پس از صدام سیاستمداری خبره بود که گره گشای بسیاری از حلقه‌های کور جامعه سیاسی عراق بود. اما آنان که از نزدیک با جلال طالبانی دیدار کرده بودند او “مام جلال” بود، پیرمردی خوش طبع که از خوردن غذا لذت می‌برد.

دیروز قلب جلال طالبانی، رئیس جمهور سابق عراق در بیمارستانی در برلین آلمان ایستاد. او در سال ۲۰۱۲ بر اثر سکته مغزی بخشی از توانایی‌های جسمیش را از دست داد و دیگر نتوانست به پست ریاست جمهوری باز گردد.

پس از انتشار خبر مرگ او، صدها شخصیت سیاسی جهان و منطقه، روزنامه‌نگار و هنرمند پیام تسلیت فرستادند و به نیکی از او یاد کردند. مسعود بارزانی، رئیس حکومت اقلیم کردستان و رقیب سابق او یک هفته عزای عمومی اعلام کرد. حیدر عبادی، نخست وزیر عراق هم سه روز عزای عمومی اعلام کرد. رهبران کشورهای منطقه و جهان از جمله ترکیه و ایران پیام تسلیت دادند. (more…)

مه‌ریوان وریا قانع: دۆستی نەزان ھەمیشە دۆستێکی ترسناکە…بێرنارد ھێنری لیڤی وەک نموونە

2017/10/15

لە مێژە گوتویانە مرۆڤ دوژمنی زانای ھەبێت باشترە لەوەی دۆستی نەزانی ھەبێت…
ئەم برنارد ھێنری لیڤییە نموونەی ئەو دۆستە نەزانانەیە کە دەشێت زیانی گەورەت پێبگەیەنن، بەڵام نەتوانن ھیچ سودێکی ڕاستەقینەیان ھەبێت. ئەم پیاوە فەرەنسییە، کە ھیچ شتێک سەبارەت بە کورد و کوردستان و ھیچ شتێک سەبارەت بە کۆمەڵگا و سیاسەتی کوردیی نازانێت، کە لە سادەترین تاقیکردنەوەی مێژووی کوردستاندا دەرناچێت، کەچی خۆی کردۆتە دەمڕاستی ڕیفراندۆمەکەی ھەرێم و دروستکردنە خورافییەکەی دەوڵەتی کوردیی لەسەر دەستی بارزانی.

ئەم پیاوە شەرم لەوە ناکات ئەزموونی ھەرێم و سەرۆکایەتیەکەی بە ئەزموونێکی دیموکراسییانەی ڕاستەقینە بناسێنێت، باس لە ڕێزگرتنی مرۆڤ و مافەکانیان لەناو ئەو ئەزموونەدا بکات. وەک ”مۆدێلی ئیسرائیل“ لە ناوچەکەدا تەماشای بکات. .پێدەچێت ئەم پیاوە لە ئوتێلە پێنج ئەستێرەییەکانی ھەولێردا، جگە لە حیکایەتەکانی بارزانیی و قسە و باسی برازاکەی شتێکی تری بەرگوێ نەکەوتبێت. بارزانی و پارتی دیموکراتی کوردستانی لێ بووبێت بە بەرجەستەکەری دیموکراسیەت و ڕێزگرتنی مافی مرۆڤ لە ھەموو ناوچەکەدا.
سەیرە مرۆڤێک سەر لە ئەلف و بای کۆمەڵگایەک و ئەزموونە سیاسییەکەی دەرنەکات، ھەندێک وێنەی ھەڵەی لەسەر گشتێتی ژیانی سیاسیی و کۆمەڵایەتیی ئەو میلەتە ھەبێت، لە ژیانیدا شتکی ماناداری لەسەر ئەو کۆمەڵگایە نەنووسیبێت، کەچی خۆی بە دەمڕاستی ئەو میلەتە بزانێت و جورئەتی ئەوە بکات نەسیحەتی ئەو میلەتە بکات چی بکەن و چ بڕیارێک بدەن. ئەم پیاوە نموونەی ئەو ڕۆشنبیرە بێمانا و نابەرپرسانەن کە لوتی خۆیان دەژێننە ناو ئەو کێشە ئاڵۆزانەی میلەتانی ترەوە کە سەر لە ئەلف و بای ژیانی ئەو میلەتە و کێشەکانی دەرناکەن…

ئەو ھەڵەیەی کاتی خۆی میشێل فوکۆ لە ساڵی ١٩٧٩دا سەبارەت بە خومەینی و شۆڕشی ئیسلامی کردی، ئەم پیاوە، دوای ٣٥ ساڵ، دەربارەی بارزانی و دەوڵەتەکەی دووبارەی دەکاتەوە. (بێگومان جیاوازیی ئاستی فیکریی و تیوریی فوکۆ و ئەم پیاوە ئەرز و ئاسمانە، بەڵام ئەمە بابەتێکی دیکەیە).  ئەم پیاوە دەشێت لەناو ئەو کەش و ھەوا حەماسییە ناسیۆنالیستییەی دونیای ئێمەدا نرخ و بەھایەک بۆ قسەکانی دابنرێت، بەڵام لە دەرەوەی ئەوەدا وەک موھەریجێکی سیاسیی سەیردەکرێت، بەڵام موھەرجێکی ترسناک. سێ شت ئەم پیاوە و بیرکردنەوەکانی دەجوڵێنێت: ڕق لە عەرەب، ڕق لە ئێران و وەلائێکی بێمەرج بۆ ئیسرائیل. لەمە بترازێت شتێکی تر لە مەزھەبی ئەم پیاوەدا بوونی نییە.

مه‌سعوود بارزانی‌ به‌گێڕانه‌وه‌ی‌ بێرنارد لێڤی‌

2017/10/13

لێڤی‌ یه‌كێكه‌ له‌ 50 جووه‌ كاریگه‌ره‌كه‌ی‌ جیهان

بێرنارد هێنری‌ لێڤی‌، كه‌ ملیۆنه‌رێكی‌ به‌بنه‌چه‌ جوله‌كه‌یه‌‌ و له‌لایه‌ن كۆماری‌ ئیسلامی‌ی ئێران‌ و نه‌ته‌وه‌په‌رستانی‌ عه‌ره‌به‌وه‌ ئه‌وپه‌ڕی‌ دژایه‌تی‌ ده‌كرێ‌‌ و دزێوترین ناو و ناتۆره‌ی‌ دواده‌خرێت، به‌پێی‌ رۆژنامه‌ی‌ جۆرازلیۆم پۆستی‌ ئیسرائیلی‌ یه‌كێكه‌ له‌ 50 جووله‌كه‌ كاریگه‌ره‌كه‌ی‌ جیهان، بوونی‌ ئه‌و له‌كاتی‌ ئه‌نجامدانی‌ ریفراندۆمی‌ كوردستاندا هه‌رای‌ نایه‌وه‌.

ئا: ئاوێنه‌
بێرنارد لێڤی‌ ته‌مه‌ن 69 ساڵ‌، ماوه‌یه‌كی‌ زۆره‌ پێی‌ له‌م هه‌رێمه‌ نابڕێت‌ و به‌رده‌وام له‌میدیاكانی‌ فه‌ڕه‌نسا‌ و ئه‌ورووپاشدا بانگه‌شه‌ بۆ سه‌ربه‌خۆیی‌ كوردستان ده‌كات، بوونی‌ ئه‌و و ده‌یان سیاسه‌تمه‌داری‌ ناوداری‌ ئه‌ورووپی‌‌ و ئه‌مه‌ریكی له‌كاتی‌ ئه‌نجامدانی‌ ڕیفراندۆمدا جێی‌ سه‌رنج بون. به‌تایبه‌تی‌ ئه‌م پیاوه‌ قژبژه‌ یه‌خه‌ سپی‌‌ و سنگكراوه‌یه‌ كه‌ زیاتر له‌چل ساڵه‌ به‌شێوه‌یه‌كی‌ كارا له‌ رووداوه‌ گه‌رم‌ و هه‌ژێنه‌ره‌كانی‌ دنیادا ئاماده‌یه‌.

لێڤی‌ كه‌ بە”چه‌رچل” سه‌رسامه‌ و دوژمنێكی‌ سه‌رسه‌ختی‌ ئایدۆلۆژیای‌ چه‌په‌‌ و پێیوایه‌ “كۆمۆنیزم” مرۆڤ له‌ ڕووی‌ مۆراڵ‌‌ و ئه‌خلاقه‌وه‌ گه‌نده‌ڵ‌ ده‌كات، له‌ساڵی‌ 1977ه‌وه‌ كه‌سایه‌تییه‌كی‌ ناسراوه‌ كه‌ وتاری‌ “به‌ربه‌ریه‌ت به‌ده‌مامكی‌ مرۆڤدۆستییه‌وه‌”ی‌ بڵاوكرده‌وه‌، ئه‌و پێیوایه‌ چه‌پ توشی‌ نه‌خۆشییه‌كی‌ به‌رده‌وام‌ و درێژخایه‌ن بووه‌ كه‌ ئه‌ویش “دژایه‌تی‌كردنی‌ ئه‌مه‌ریكا و ئیسرائیل‌ و جوله‌كه‌یه‌”.

(more…)

ھەفتەیەک دوای ڕیفراندۆم: حەوت سەرنج – مەریوان وریا قانع

2017/10/01

دوای تێپەڕینی ھەفەتەیەک بەسەر ڕیفراندۆمدا ئەمە ئەو وێنە گشتییەیە کە دروستبووە:
یەکەم: گەلەکۆمەیەکی ئیقلیمی لەسەر ھەرێم لە ئارادایە کە تیایدا ئێران و تورکیا و عێراق بە لۆژیکی ساڵانی نەوەد خەریکی داڕشتنی پیلانی گەمارۆدانێکی ھەمەلایەن و بونیادیی ھەرێمن. ئەگەر بەر لە ڕیفراندۆم جۆرێک لە ناتەبایی و دوودڵیی ئیقلیمیی لەنێوان ئەم دەوڵەتانەدا ھەبووبێت، ئەوا ڕیفراندۆم ئەمانەی نەھێشت و بەتەواوی لەیەکتری نزیککردونەتەوە. نەک ھەر ئەمە ڕیفراندۆم ئەم وڵاتانەی لەسەر سفرەی کاری پێکەوەیی لە شێوەی کۆنترۆڵکردنی خاڵە سنووریەکان و داخستنی ئاسمانی وڵاتەکەیان بەڕووی فڕۆکە ھاتوەکاندا بۆ ھەرێم و مەشقکردنی سەربازیی پێکەوەیی و کۆبوونەوەی سێ قۆڵیی، ڕێککەوتون.

دووھەم: تورکیا کە پارتی وەک دۆستی ستراتیژیی ژمارە یەکی کورد و وەک پاڵپشتی دەوڵەتە کوردییە ڕانەگەیەنراوەکە نمایشیدەکرد، لە ھەمووان زیاتر بە زمانێکی پڕ ئیھانەکردن و سوکایەتیپێکردنێکی تەواوی ھەرێم قسەدەکات. ئەو سوکایەتییانەی لە دەمی ئەردۆگانەوە دێتەدەر لە دەمی ھیچ یەکێک لە لایەنەکانی دیکەوە نایەتەدەر. لەمەش بترازێت تورکیا و ئێران و تورکیا و عێراق خەریکی دروستکردنی دوو ڕێگای نێونەتەوەیی گەورەن کە لە سەرێکەوە تورکیا بە ئێران و لەڕێگای ئێرانیشەوە بە قەتەر و وڵاتانی خەلیجەوە گرێبدات، لەسەرێکی دیکەوە عێراق و تورکیا بەبێ تێپەڕین بە خاکی ھەرێمدا بەیەکەوە ببەستێتەوە. لەھەردوو دۆخەکەدا ئەەی ئەو ولاتانە دەیانەوێت پەراوێزخستن و لاوازکرنێکی بونیادیی و ستراتیژیی پێگە ئابورییەکانی ھەرێمە.

(more…)

روزنامه های ایران و رفراندوم استقلال کردستان

2017/09/26

همه پرسی تنش‌زا

حشمت‌الله فلاحت پیشه در سرمقاله روزنامه ایران نوشته: پی امدهای همه‌پرسی استقلال کردستان عراق از همین حالا قابل رؤیت اند. آقای بارزانی با وجود تأکید چندماهه بر غیرالزام‌آور بودن نتایج همه‌پرسی کردستان، یک روز قبل از برگزاری آن، طوری سخن گفت که تنها برداشت ممکن از آن این بود که کردستان پس از این همه‌پرسی از عراق مستقل خواهد شد. او حتی به صراحت درباره تدوین قانون اساسی کردستان هم سخن راند.

نماینده کرد مجلس در این مقاله تاکید کرده: عراق در هفته‌های اخیر و بعد از زمینگیر شدن داعش با افقی امیدبخش‌تر از قبل مواجه شده اما همه‌پرسی برگزار شده در چنین شرایطی نه تنها اتحاد عراق را به بن‌بستی جدی می‌کشاند بلکه زمینه بروز تقابلی جدی در میان دو نیروی مقابل داعش یعنی منظومه نظامی عراق و پیشمرگه‌های کرد را فراهم می‌کند. از چنین شرایطی چه کسی سود خواهد برد؟ اگر این دو نیرو در منطقه درگیر اختلافات با هم شوند، آیا به معنای ایجاد فضای مناسب جهت تحرکات بعدی داعش و تکفیری‌ها نیست؟

سرمقاله روزنامه ایران نتیجه گرفته: همه پرسی دیروز کردستان عراق بی‌آنکه جوابی منطقی و عملی به خیلی از مسائل عینی منطقه و عراق داشته باشد تنها در مسیر یک آرزو و رؤیا حرکت کرده است. در یک اقدام سیاسی این رؤیاها نیستند که تضمین‌کننده نتایج خواهند بود. هنوز کسی نمی‌داند اختلاف عمیق بین اقلیم کردستان عراق و دولت مرکزی بغداد بر سر مسأله کرکوک چگونه و با چه فرمولی رفع می‌شود. هیچ‌کس و حتی خود کردهای طرفدار این رفراندوم هم پیشنهاد عملی برای این موضوع نداشته‌اند.

(more…)

در برابر طوفان نباید دیوار ساخت، باید بادبان گذاشت- کردستان و استقلال ملی− گفت‌وگو با کامران متین

2017/09/24

تهیه و تنظیم: امیر کیان‌پور

طرح همه‌پرسی ۲۵ سپتامبر اقلیم کردستان، بحث‌های زیادی را در مورد استقلال، حاکمیت ملی، و ناسیونالیسم برانگیخته است. کامران متین، استاد روابط بین‌الملل دانشگاه ساسکس، در گفت‌وگو با زمانه ضمن یادآوری موضع تاریخی و اصولی نیروهای پیشرو و مترقی در مورد «حق تعیین سرنوشت ملل»، از اهمیت تفکیک میان قواره و محتوای دولت، و تمایز  میان نمود خارجی و  آرایش داخلی دولت می‌گوید، و توضیح می‌دهد چرا نظر به این تمایزها و البته با توجه به تجربه تاریخی خاص این منطقه جغرافیایی، استقلال کردستان در عراق ضروری است.

(more…)

ئەنتۆنی کۆردیسمان: ئەگەر تۆ پلانت هەبێت‌ و لەشکرێكی‌ پیشه‌یی‌ دروستبکەیت، ئاسانە نیشتیمانێک بۆ خۆت دروستبکەیت

2017/09/24
ئاوێنە: ئه‌نتۆنی‌ كوردسمان، توێژه‌ری‌ ستراتیجی‌‌و راوێژكاری‌ پێشوی‌ پەنتاگۆن‌و وه‌زاره‌تی‌ ده‌ره‌وه‌ی ئەمەریکا له‌كاتی‌ له‌شه‌ڕی‌ عێراق‌و ئه‌فغانستان‌و یاریده‌ده‌ری‌ سیناتۆر جۆن مه‌كین بۆ ئاسایشی‌ نه‌ته‌وه‌یی‌‌و راوێژكاری‌ لیژنه‌ی‌ هێزه‌ چه‌كداره‌كانی‌ سینات‌و شاره‌زا له‌رۆژهه‌ڵاتی‌ ناوه‌ڕاست‌و جوگرافیای‌ سیاسی‌‌و ئاسایشی‌ نه‌ته‌وه‌یی‌ له‌سه‌نته‌ری‌ لێكۆڵینه‌وه‌ ستراتیجی‌ نێوده‌وڵه‌تی‌ CSIS، كه‌ خاوه‌نی‌ 50 كتێب‌و زنجیره‌یه‌كی‌ 4 به‌رگییە سه‌باره‌ت به‌جه‌نگه‌ هاوچه‌رخه‌كان‌و به‌شێكی‌ زۆری‌ لێكۆڵینه‌وه‌كانیشی‌ سه‌باره‌ت به‌جه‌نگی‌ عێراق‌و ئه‌فغانستانه‌‌و له‌زانكۆی‌ جۆرج تاون وانه‌ی‌ تۆژینه‌وه‌كانی‌ ئاسایشی‌ نه‌ته‌وه‌یی‌ وتوه‌ته‌وه‌، له‌م گفتوگۆیه‌ی‌ ئاوێنه‌دا ده‌ڵێت “گرنگ هەر ئەوە نییە کە تۆ سەربەخۆ بیت هێنده‌ی ئەوەی کە تۆ پلانت هەبێت”.

(more…)

گاهشمار؛ سرگذشت کردستان از جنگ‌جهانی اول تا امروز

2017/09/24

گاهشمار مهمترین وقایع کردستان از جنگ جهانی اول تا امروز: بی بی سی فارسی

۱۹۱۸ – با شکست امپراتوری عثمانی در جنگ جهانی اول، نیروهای بریتانیایی ولایت نفت‌خیز موصل را تصرف کردند. به این ترتیب بخش بزرگی از مناطق کردنشین تحت حاکمیت بریتانیا در آمد.

۱۹۱۹- منطقه موصل بخشی از کشور تازه تأسیس شده عراق شد که تحت قیمومیت بریتانیا بود.

۱۹۲۰ – پیمان سور که دولت شکست خورده عثمانی آن را امضاء کرده بود، تشکیل یک کشور کردی را به شرط موافقت جامعه ملل (که بعدا با سازمان ملل متحد جایگزین شد) پیش‌بینی می‌کرد. اصل ۶۴ این پیمان به کردهای ساکن ولایت موصل اختیار می‌داد که در آینده به یک کردستان مستقل بپیوندند.

۱۹۲۱ – امیر فیصل به عنوان پادشاه کشور عراق (شامل ولایت موصل) تاجگذاری کرد.

 

(more…)

بارزانی بەرەو چی‌و کوێمان دەبات؟

2017/09/24

مەریوان وریا قانیع – ئاراس فەتاح

کُردستان و اسرائیل و دایه هاى مهربانتر از مادر/ قهرمان قنبرى

2017/09/22

با نزدیک شدن موعد همه پرسى اقلیم کردستان عراق موج مخالفت با آن هم در کشورهاى همسایه شدیدتر میشود. البته نگارنده قصد سلب حق مخالفت و یا موافقت با موضوعى را از کسى ندارم و اصولاً هر کس آزاد است که هر گونه که مى خواهد بیندیشد. اما موضوعى که مهم است این مسله است که آیا اتباع یا دولتهاى ایران و یا ترکیه که ید طولانى در انکار حقوق اقلیتها و خصوصا کردهاى ساکن این کشورها دارند حق دخالت و یا دلسوزى و یا دایه مهربانتر از مادر بودن را براى کردهاى حکومت اقلیم کردستان عراق دارند یا نه؟ البته این مسله روشن است که دایه هاى مهربانتر از مادر نگران تسرى همه پرسى استقلال اقلیم کردستان به حوزه ایران و ترکیه هستند اما به هر نحوى که باشد از ابراز این موضوع أباً دارند و طفره مى روند و سعى مى کنند که این مسله را طورى بیان کنند که این نگرانى خود را بروز ندهند و دلیل اصلى نگرانى خود را سرنوشت مردم کرد عراق بنمایانند. یعنى این افراد ناصادقتر از اردوغان و خامنه اى و وابستگانشان هستند که مصرانه بخاطر اینکه کردهاى ایرانى و ترکیه هم فردا همچنین حقوقى را طلب نکنند بصورت رک و پوست کنده مخالف رفراندم حکومت استقلال کردستان هستند و هر روز مردمان کرد را تهدید مى کنند که همه پرسى را برگزار نکنند.  (more…)

دوراهی استقلال: کنفدرالیسم در برابر ناسیونالیسم – امید منتظری: مصاحبه با یاسر گلی

2017/09/22

Iraqi Kurds fly Kurdish flags during an event to urge people to vote in the upcoming independence referendum in Arbil, the capital of the autonomous Kurdish region of northern Iraq, on September 15, 2017.
Iraqi Kurdish lawmakers voted to hold an independence referendum set in motion by regional president Massud Barzani, who has kept open the option of postponing it under American pressure. / AFP PHOTO / SAFIN HAMED

رادیو زمانه: چندسالی است در میان کردها دو خط متفاوت برای اعمال حق تعیین سرنوشت مطرح است. این دو ایده عملاً دو جریان را در دو سوی مرز کردستان عراق و سوریه در مقابل هم قرار داده. در این مصاحبه از یاسر گلی، روزنامەنگار کرد ساکن آلمان در مورد چیستی این خط پرسیده‌ایم. یاسر گلی که چهار سالی در اقلیم کردستان عراق زندگی کردە بود، هم اکنون در «پایگاە خبری-تحلیلی روژ» می‌نویسد. او در ایران از اعضای دفتر مرکزی «اتحادیە دمکراتیک دانشجویان کرد» بود. او بعدتر در ایران دستگیر و به ۱۵ سال زندان محکوم شد اما در دوران مرخصی توانست از این کشور خارج شود.

(more…)

پیامدهای رفراندوم اقلیم کردستان برای مناطق کردنشین کشورهای همسایه – امین سرخابی, تحلیلگر سیاسی

2017/09/22

REUTERS – جدا از ابعاد بین المللی و منطقه ای رفراندوم و ایجاد رویه حقوقی بین المللی در خاورمیانه، مشخص ترین و ملموس ترین تأثیر به کردهای دیگر کشورهای منطقه بر می‌گردد

تا لحظه انتشار این نوشتار مقامات و سیاستگذاران اقلیم کردستان کماکان بر برگزاری رفراندوم در ۲۵ سپتامبر پافشاری می کنند. فارغ از ابعاد داخلی و حقوقی رفراندوم، یکی از مباحثی که ذهن فعالان سیاسی ایرانی را به خود مشغول کرده، تأثیرات رفراندوم و اعلام احتمالی استقلال متعاقب آن، بر کردهای کشورهای همسایه است.

تأثیرات رفراندوم بر کردهای منطقه را می‌توان به تأثیرات کوتاه مدت، بلند مدت، یکسان و متفاوت در سطوح سیاسی، فرهنگی و اقتصادی تقسیم بندی کرد.

تأثیرات کوتاه مدت

با تحقیق و مداقه در تاریخ اجتماعی و سیاسی کردها در هر چهار بخش آن، به راحتی میتوان به تأثیر و تأثر این بخشها بر همدیگر پی برد. کمتر رویداد سیاسی و اجتماعی در یک بخش وجود داشته که در بخشهای دیگر بازتاب نداشته باشد.

بر شمردن اتفاقات سیاسی، فرهنگیِ تاریخ معاصر بر کردهای منطقه میتواند ادعای فوق را اثبات کند. جنبش «شیخ سعید پیران» در کردستان تحت سلطه امپراطوری عثمانی و بعدها ترکیه، با موجی از همراهی و همدلی کردهای ایران همراه بوده است. تلاش «شیخ محمود حفید» در سلیمانیه برای تشکیل دولت کردستان، امید کردهای سه بخش دیگر را بار دیگر زنده کرد و در این راه برای همکاری با وی اعلام آمادگی کردند. همچنین ایده تشکیل کومله.ژ.ک( جمعیت احیای کردستان) در مهاباد قبل از تثبیت حکومت پهلوی دوم، از حزب هیوا و جمعیت افسران آزاد کرد در کردستان عراق ناشی میشد. در مقابل، بازوی نظامی یا ارتش جمهوری کردستان در مهاباد در اختیار «ملا مصطفی بارزانی» بود.

(more…)