Posts Tagged ‘حدکا’

شکستی کەرکووک کۆتایی ڕێگا نییە – مستەفا هیجری

2017/11/07

شکستی سەرکردایەتی سیاسی کوردی باشوور لە بەرانبەر هێرشی حەشدی شەعبی و سپای حکوومەتی بەغدا بۆ ناوچە کێشە لەسەرەکانی باشوور بە تایبەت کەرکووک بەو شێوەی کە دیتمان، هۆیەکان و وردەکاریەکانی ئەم کارەساتە، شیکردنەوە و ئاکام وەرگرتنێکی بێلایەنە بۆ پەندێکی دیکەی مێژووی کوردستانە زامدارەکەمان ـ ئەگەر پەند وەرگر بین ـ ئەرکێکی گرنگی مێژوونووسان لەبەر رووناکایی راستییەکانی ئەو رووداوە کارەساتبارەیە کە جارێ بۆ زۆر کەس و یەک لەوان بۆ خۆم نادیارن.

بۆیە ئەوەی من لەم وتارەدا دەمهەوێ ئاماژەی کورتی پێ بکەم، چەند خاڵێکی گرنگی سیاسین کە بە پێویستم زانی لەم هەلوومەرجە دژوارەدا کە باشووری وڵاتەکەمان بەتایبەتی و هەموو کوردستان بەگشتی بەرەو رووی هاتووە لەسەریان راوەستم:

یەکەم ـ هێندێک لە چاودێرانی سیاسی، بەتایبەت ئەوانەی بەهەر هۆیەک لەگەڵ گشتپرسی بۆ سەربەخۆیی کوردستان نەبوون، یان پێیان وابوو کاتەکەی گونجاو نییە، بەو ئاکامە گەیشتوون کە هێرشەکە ئاکامی گشتپرسی بوو، واتە ئەگەر گشتپرسی نەکرابا ئەو هێرشە نەدەکرا.

ئەم بۆچوونە لەوەوە سەرچاوە دەگرێ کە ئەو کەسانە تا ئێستاش بە درووستی شارەزای سیاسەت و بەرنامەکانی رێژیمی کۆماری ئیسلامی لە عێراق و بەتایبەت لەسەر کورد و هەرێمی ئۆتۆنۆمی باشور نین. رێژیمێک کە بوون و پەرەگرتنی نفووز و دەسەڵاتی خۆی لە ناوچەدا لە شەڕ و ئاژاوەدا دەبینێ، بۆ ئەوئامانجەش بەشی زۆری داهاتی وڵاتەکەی خۆی بۆ بەهێزکردنی گرووپ و دەوڵەتە تیرۆریستەکان، پێکهێنانی دووبەرەکی تایفی و ئایینی و … خەرج دەکات و گرنگترین دووژمنی گەلی کورد لە هەموو بەشەکانی کوردستاندایە.

 

(more…)

Advertisements

سه‌ربه‌خۆیی به‌ كه‌ڵكی چی دێت؟ رێبوار کەریمی

2017/09/22

كاتێك دوای شكستی سوپای سه‌دام حسێن له‌ ساڵی 2003 دا، شاری كه‌ركووك كه‌وته‌وه‌ ده‌ست كورد، رۆژنامەی “ئیڵتا سانۆمات”ی فینلاندی وتووێژێکی لەگەڵ من كرد. لەو رۆژانەدا دیسان مقۆمقۆی سەربەخۆیی کوردستان کەوتبووە سەر زاران. یەکێک لە پرسیارەکانی ڕۆژنامه‌وانه‌ فینلاندییه‌كه‌ باسی پرسی سەربەخۆیی کوردستان بوو. من به‌ ئاوه‌زی ئه‌وسامه‌وه‌، گوتم “بۆ من سەربەخۆیی مرۆڤی کورد له‌ سەربەخۆیی کوردستان گرینگترە”. گوتم؛ “مرۆڤی سەربەخۆ دەتوانێ نیشتمانی سەربەخۆش بنیات بنێ، بەڵام پێچەوانەکەی ئەستەمیش نەبێ، بێسوودە”.

ئێستا كه‌ به‌و بۆچوونه‌مدا ده‌چمه‌وه‌، هه‌ست ده‌كه‌م ڕوانینی ئه‌وسام پڕاوپڕی دۆخی تایبه‌تی كۆمه‌ڵگه‌ی ئێمه‌ نه‌بووه‌. من ئێستاش پێموایه‌ كه‌ پێشمه‌رج و ئامانجی سه‌ره‌كیی ڕزگاریخوازه‌ ڕاسته‌قینه‌كانی كوردستان‌ ده‌بێ هه‌ر خه‌مڵاندنی چه‌كه‌ره‌ی ئاده‌میزادی سه‌ربه‌ست بێت له‌ نیشتمانی ئێمه‌دا. هه‌ڵبه‌ت، ئه‌وه‌ی من ئه‌وسا سه‌رنجم پێ نه‌دابوو، ئه‌وه‌ی ئه‌زموونی هه‌موو چاره‌كه‌ سه‌ده‌ی ڕابردووی حوكمڕانیی كوردی پێی سه‌لماندووین، ئه‌و ڕاستییه‌یه‌ كه‌ مرۆڤی سه‌ربه‌خۆی كورد و نیشتمانی سه‌ربه‌خۆ، ته‌نیا له‌ پێوه‌ندییه‌كی دیالێكتیكیدا ده‌توانن فراژۆ ببن و بێنه‌ دی. بێگومان مه‌رج نییه‌ كیانی سه‌ربه‌خۆ ڕاسته‌وخۆ مرۆڤی سه‌ربه‌خۆی پێ له‌دایك ببێ، به‌ڵام به‌بێ كیانی سه‌ربه‌خۆش ئه‌سته‌مه‌ مرۆڤی سه‌ربه‌خۆی كوردی پێ بنێته‌ دنیاوه‌.

 

(more…)

كێن ئه‌وانه‌ی دژی گشتپرسین؟ رێبوار کەریمی

2017/09/20

”نه‌خێرگوتن به‌ ڕێفراندۆم”  و ”نه‌خێرگوتن ‌‌له‌ ڕێفراندۆمدا” دوو شتی جیاوازن! ‌‌

”نه‌خێرگوتن به‌ ڕێفراندۆم” ڕێگاكه‌ی بایكۆتكردنی رێفراندۆمه‌. ئه‌مه‌ ماف و ده‌رفه‌تێكی ڕه‌وا و دێمۆكراتیكه‌ بۆ ناڕازییه‌كان له‌ پڕۆسه‌ی سیاسیی هه‌رێمی کوردستان و كارنامه‌ی كاره‌ساتباری حیزبه‌ حاكمه‌كانی چاره‌كه‌ سه‌ده‌ی ڕابردووی كوردستانە.

به‌ڵام، ”نه‌خێرگوتن له‌ ڕێفراندۆمدا”، – كاتێك پرسیاره‌كه‌ پێوه‌ندیی به‌ پرسی سه‌روه‌ریی نه‌ته‌وه‌یه‌كه‌وه‌ هه‌یه‌-، دوور و نزیك، هیچ پێوه‌ندییه‌كی به‌ پڕۆسه‌ی سیاسی و كایه‌ی دێمۆكراسیی ناوخۆیی هه‌رێمه‌وه‌، نییه‌. نه‌خێرگوتن له‌ ڕێفراندۆمدا، هه‌ڵوێستێكی سیاسییه‌ ڕوو به ‌دنیا، به‌رامبه‌ر به‌و پرسیاره‌ی ئایا ده‌ته‌وێ خه‌ڵكی كوردستان خاوه‌ن سه‌روه‌ری بن، یان ده‌ته‌وێ هه‌ر ئه‌و شوێنگه‌یه‌یان هه‌بێ كه‌ به‌درێژایی مێژووی ناوچه‌كه‌، عه‌ره‌ب و عه‌جه‌م و تورك پێی ڕه‌وا بینیون‌؟ نه‌خێرگوتن له‌ ڕێفراندۆمدا، ده‌نگدانه‌ به‌مه‌ی دووهه‌میان.

(more…)

پێنج سەرنج لەسەر پەیوەندیی نێوان پارچەکانی کوردستان‌و خەباتی چەکداریی ■ مه‌ریوان وریا قانع

2017/09/04

یەکەم:
یەکێک لەخەسڵەتە سەرەکییەکانی بزوتنەوەی رزگاریخوازیی میلەتی ئێمە ئەوەیە کە بەردەوام باڵی ”پان کوردیزم“ لەناویدا لاوازبووە، ”پان کوردیزم“ بەمانەی باوەڕهێنان بەم دو خاڵە سەرەکییە: یەکەم، کورد یەک میلەتەو کێشەکەی یەک کێشەیەو کوردستانیش یەک نیشتیمانە. دوهەم، لەسەر بنەمای ئەم باوەڕبون بەوەی ئەم مەسەلەیە یەک تاقە چارەسەری هەیە کە بریتییە لەدروستکردنی دەوڵەتێکی یەگرتو بۆ کوردی هەر چوار پارچەکەی کوردستان، بۆ گەیشتن بەم مەبستەش دروستکردنی یەک پارتی سیاسیی لەهەر چوار پارچەکەداو دیتنی هەمو پارچەکان وەک رووبەرێک بۆ چالاکی سیاسیی خۆی.

بەم مانایە ”پان کوردیزم“ لەمێژوی خۆیدا هەم لاواز بووەو هەم لەئێستاشدا لاوازە، لەمێژوی سیاسیی میللەتی ئێمەدا نەپارتی سیاسیی‌و نەکەسەیاتی سیاسیی‌و نەخەونی سیاسیی لەمجۆرە بونی هەبووە، یان بونێکی تەواو لاوازو پەراوێزیی هەبوە. بۆ نیشاندانی ئەم لاوازییە دەکرێت ”پان کوردیزم“ بە”پان عەرەبیزم“ بەراورد بکەین. عەرەبەکان ناسریزمیان وەک ئایدیۆلۆژیایەکی سیاسی هەبو کە دەربڕی خەونی ”پان عەرەبزیم“ بوو، ناسر خۆشی وەک سەرۆکێکی کاریزمی بەرجەستەکەری ئەم پان عەرەبیزمە بو، چەندان پارتی سیاسیی تری وەک بەعس‌و هاوشێوەکانی لەسەر هەمان بنەما دروستبوبون‌و کاریان دەکرد، رادیۆو کەناڵی تەلەفیزیۆنی‌و مییدیای تایبەتی پان عەرەبیستانە هەبووەو هەیە، لەقۆناغێکیشدا لەڕووی کردەیەوە بەشێک بووە لەسیاسەتی عەرەبیی لەناوچەکەداو لەساڵی ١٩٥٨ تا ١٩٦١ میسرو سوریا بەکردەوە یەکیانگرت‌و یەک جمهوریەتیان دروستکرد.

 

(more…)

دوران کاڵکان لەسەر ڕێکەوتنی تورکیا و ئێران و پرسی ڕیفراندۆم

2017/08/25

ئەندامی کۆنسەی بەڕێوبەری پارتی کرێکارانی کوردستان پەکەکە دوران کاڵکان، لە دیمانەیەکیدا بۆ تەلەفزیۆنی نیوزچەناڵ ڕایگەیاندووە کە تورکیا و ئێران دووهێزی داگیرکەری ناوچەکەن و دەبێت پەیوەندیەکان لە چوارچێوەیەکی بەرفراواندا هەڵسەنگێندرێت.
دەشڵێت ئەو دوو بەرەیە چەندە دژی یەکتربن دیسان پێویستیان بەیەکتر هەیە، هەندێک لە پێشکەوتنە هەرێمییەکان ئەو دوو هێزەی هێناوەتە پاڵ یەکتر.
کاڵکان سەرنج ڕادەکێشیتە سەر جەنگی جیهانی سێهەم لەناوچەکە و دەڵێت، ئەو شەڕە گۆڕنکاری بناغەیی لە جیهانی عەرەباندا دروست کردووە، پەیوەندیەکانی کورد و عەرەب لەسەر بنەمای دیموکراتیەکان پێشدەکەوێت (دیارە لێرەدا کاڵکان مەبەستی ڕۆژئاوای کوردستان و باکووری سوریایە) ڕۆژهەڵاتێکی ناوینی نوێ دروست دەبێت ئەو دەوڵە ستاتۆپارێزانەی نەتەوە دەوڵەتیان بۆخۆیان بەبناغە گرتووە، لەبەر ئەوەی لە پێشکەوتنەکانی شۆڕشگێڕان دەترسن بەم دانوسانانەیان دەیانەوێت ڕێ لەبەر پێشکەوتنەکان بگرن، بەردەوامی گۆڕانکارییەکان پەیوندی بەپێشکەوتنەکان لە تورکیا و ئێران هەیە.

(more…)

ضمن محکومیت ترور عبدالرحمان قاسملو و سکوت حکومت اتریش در این رابطە، یاد این شخصیت برجستە کوردستان را گرامی میداریم

2017/07/15

جمعیت حقوق بشر کوردستان ضمن محکومیت ترور عبدالرحمان قاسملو و سکوت حکومت اتریش در این رابطە، یاد این شخصیت برجستە کوردستان را گرامی میدارد. عبدالرحمان قاسملو شخصیت برجسته و شناخته شده سیاسی و دبیرکل حزب دموکرات کوردستان ایران، متولد ۱ دی ۱۳۰۹ در ارومیه شرق کوردستان، طی عملیات تروریستی از پیش برنامه ریزی شده ۲۲ تیر ۱۳۶۸ در وین پایتخت اتریش) توسط نیروهای امنیتی-اطلاعاتی جمهوری اسلامی ایران ترور شد.

ترور این شخصیت شناخته شده سیاسی کورد در حین مذاکره با نمایندگان جمهوری اسلامی ایران صورت گرفت، بعد از اجرایی شدن ترور این رهبر کورد، تروریست‌ها از اتریش خارج و بدون هیچ گونه مشکلی به ایران بازگشتند. دولت وقت اتریش هیچ گونه اقدامی جهت شناسایی و محکومیت تروریست‌ها و جمهوری اسلامی ایران انجام نداد و تاکنون، این پرونده ترور حل نشده باقی مانده است.

بر اساس شواهد و مدارک، افراد رده بالای حکومتی جمهوری اسلامی ایران، از جمله رهبری وقت ایران، هاشمی رفسنجانی و محمود احمدی نژاد از طراحان اصلی این ترور بوده اند، ترورهایی که بسیاری دیگر از شخصیت های سیاسی دیگر را نیز قربانی کرد.

جمعیت حقوق بشر کوردستان ضمن محکومیت ترور این رهبر کورد، یاد او را گرامی داشته و از ملت کوردستان، تمامی سازمان ها و احزاب سیاسی، نهادهای مدنی و حقوق بشری، فعالان سیاسی، مدنی و حقوق بشری میخواهد ضمن گرامیداشت یاد شهید دکتر قاسملو، جهت شناسایی و محکومیت خاطیان این ترور تلاش نمایند.

جمعیت حقوق بشر کوردستان جمهوری اسلامی ایران را تنها متهم این ترور دولتی برنامه‌ریزی شده میداند و از دولت اتریش، سازمان های و دادگاه های بین‌المللی میخواهد اقدامات لازمه جهت محکوم نمودن ایران را به انجام برسانند.

جمعیت حقوق بشر کوردستان

نامەیەک بەبۆنەی لەدایکبوونی د. قاسملوو – ناسر باباخانی

2017/07/15

لەو ڕۆژەوە دوور بۆتەوە سایەت لە سەری من
سووتـاوە لەتـاوت هەموو گیـان و جـگەری من
مەزن سەرکردەم سڵاو!
دەزانی بۆچی بەم دوو دێڕە شێعرەی وەفایی دەستم پێکرد؟ چون لە ڕاستی‌دا هیچ ڕستەیەک وەک ئەم بەیتە گوزارە لە دەروونی شڵەژاوم ناکا، ئەم بەیتە گوزارە لە دۆخی هەموو تاکێکی کوردی وەفادار بە ڕێبازت دەکا کە لە پاش کۆچی سوور و ناوادەت تووشی سەرلێشێواوی بوون و پەشێو کوتەنی وەک چنگێک دانەوێڵەی فێڕێدراوی ئاشی مێژوو لێرولەوێ پەراکەندە و سەرگەردان بوون. خۆ ئێمە هەر هەموومان خۆ بە میراتگری خوێن و قەڵەمت دەزانین، کەچی نە حورمەتی خوێنت پارێزرا و نە ڕێزی قەڵەمت گیرا! خۆ هەرچی بیڵێم تفی بەراوەژوویە، بەڵام لە لای تۆ کوڵی دڵ هەڵنەڕێژم ئەدی سکاڵا بۆ کێ بەرم؟
زۆر کەس لە سەر ژیان و ئەندێشەی تۆیان نووسی، بە سەدان کتێب، وتار، شیعر، کۆنفرانس، بەڵگەفیلم، وت‌ووێژ و… بڵاوکرانەوە بۆ ئەوەی چاکترت بناسین، دەستی هەموو لایەک خۆش بێ، بەڵام منی قەڵەم‌کول و بیرکورت چ بنووسم و باسی چی بکەم؟ بۆیە شاعیر کوتەنی: مێروولە نەچێ چاکە بە گژ قوللـەیی قافا!
با شرۆڤەی زانستی و لێکدانەوەی بەرهەم و وتەکانت بمێنێ بۆ پسپۆر وهاوڕێیانی پێشوو و پێشووترت! ئیزن بفەرموو لەم شەوەدا، شەوی یەلدا، شەوی لەدایکبوونت، چەند ڕستەیەک بۆ دڵی خۆم بنووسم:
من وەک تارماییەک تۆم لەبیرە… وەک شتێکی دوورەدەست، وەک تاسەی دایکێکی دوورخراو لە جگەرگۆشەکەی، وەک تامەزرۆیی پاڵەیەکی ماندوو بۆ قاپێک دۆی ترش و ساردی بە قەزوان، وەک حەزی مناڵێکی هەژاری پێخواس بۆ بەستەنی دەستی کیژۆڵەکی پۆشتە، وەک حەسرەتی پێشمەرگەیەکی کونجی بەندیخانە بۆ ئازادی و سەربەستی… (more…)

کوردە رۆژهەڵاتییەکان و هێژمۆنی بارزانی / عەلی کەریمی

2017/07/13

 +  میژووی تێکەڵاویی سیاسی کوردانی رۆژهەڵات و عەشیرەی بارزانی بە شێوەیەکی بەرچاو و زۆرتر زانراو، دەگەڕێتەوە سەردمی کۆمەڵەی هیوا و دواتر کۆمەڵەی ژێکاف لە مەهاباد.

لە کەسمان شاراوە نییە لە سەدەی رابردوو و پێش شەڕی عالەمی دووهەم زۆربەی شۆڕش و جوڵانەوەکانی ئازادیخوازی کورد لە ژێر فەرمان و رابەری شیخ و ئاغا و دەرەبەگ و مەلادا بووە.

کۆمەڵەی هیوا بە هۆی باوەر نەبوونی بە هێزی شار و رۆشنبیر و نوخبەی خوێندەواری خۆی لە ساڵی ١٩٤٣ ویستی ئەم راپەرین و جولانەوەیەی لە ناوچەی بارزان سەری هەڵداوە بیقۆزێتەوە و ئیستفادەی سیاسی و نەتەوەیی لێبکا و بەرگی شۆڕشی کوردی و سەربەخۆیی کوردستانی لەبەر بکا و مەلا مستەفا بکاتە مواجیهەی ئامانجی حیزبی و سیاسی خۆی. ئەوان بە ناردنی کۆمەڵێک لە ئەفسەرانی خویندەوار و کارامەی جەیشی عێراق و پۆشتە بە بیری رزگاری کوردستان ویستیان ئیستغلالی رەوشی بارزان و بە کار هێنانی مستەفا بارزانی بکەن بۆ سەرهەڵدانی شۆڕشیکی کوردی. ئەوان لە خۆیان رانەدەدیت وەک پێشرەوە و نوخبەی وردەبورژوای ناوشار خۆ لە قەرەی رێبەریی جوڵانەوەی کوردیی بدەن، وەک ئەوەی عادەت وا هاتبوو رێبەریی ئی پیاوی دەسترۆیشتو و خاوەن دیوەخانە و ئەم کارە بە “دم رووت” ی شاری ناکرێت و وا باشترە مەلا مستەفا وەک سەرۆک بەکار بینن و خۆیان لە پشتەوەڕا داینامۆی هەموو رەوشەکە بن!

بە حوکمی نزیکی ژێکاف و هیوا ئەم سیاسەتە لە دواتر و لە ساڵی ٤٥ و ٤٦ ژێکافی لە رۆژهەڵاتی کوردستانیش گرتەوە.
(more…)

د. قاسملوو لە زمانی خۆیەوە چۆن باسی خۆی دەکات و ئاواتەکانی چین؟

2017/07/12

مەسەلەیەکی بنەڕەتی بۆ من لە ژیانم دا لابردنی ستەم بووە. بە لابردنی هەر چەشنە ستەمێک لە سەرەتای لاوەتیمەوە خەباتم کردووە.
ئەو تایبەتمەندیە بنەڕەتیەم ئاڵوگۆڕی بەسەر دا نەهاتووە. دیارە لە ژیان دا ئەزموونی زیاترم وەسەر یەک ناوە و بە گشتی واقع بین تر بووم.
ئەمن لە ژیان دا هەمیشە خۆشبین بووم و لە دژاوارترین هەلومەرجیش دا روحیەی خۆم پاراستووە.

لە کوردستان هەموو گۆڤار و رۆژنامە خاریجی و ئێرانیەکان دەخوێنمەوە. زۆر ئۆگری خوێندنەوەی رۆمان و کتێبە زانستیەکانم، بەڵام بۆخۆم شێعریشم زۆر پێ خۆشە، لە کوردستان شەوی شێعر پێک دەهێنن و من لەوێ شێعر دەخوێنمەوە. یەکێک لەو گرفتانەی لە ژیانی من دا هەیە، مەسەلەی شەهید بوونی هاوڕێیانی نیزیکمن. لە راستی دا ئەوە یەکێک لە گەورەترین ناراحەتیەکانە کە لە ژیانم دا هەیە. ئەمن ئەگەر بمتوانیبایە ئێستا بۆخۆم بڕیاڕ بدەم، پێم خۆش بوو خەریکی زانست بام و کارم لەسەر مەسەلە فەرهەنگی و ئەدەبیەکان کردبا. بەڵام ئێستا لە کوردستان دا ئەرکم لەسەر شانە و لە بەرانبەر خەڵکی کوردستان و ئێران هەست بە بەرپرسایەتی دەکەم.

ئەمن پێم خۆشە چەند ساڵی دیکە ئەگە لە دەستم بێ خەریکی نووسین و کاری زانستی بم. ئێستا نیزیکی ٤٠ ساڵە لە خەبات دا بەشدارم، پێم خۆشە ئەزموونەکانی خۆم بنووسمەوە. بەڵام هەرچۆنێک بێ، پێم خۆشە لە نێو خەڵک دابم. ئێستا خووم بەم هەلوومەرجە گرتووە، بەڵام دووری لە خەڵکی ئاسایی زۆر گرانە، و هیوادارم هەلوومەرجێک بێتە پێش کە وڵاتەکەمان ببێتە وڵاتێکی سەربەخۆ و ئارام بێتەوە، و لەو هەلومەرجەدا ئەمن لە یەکێک لە گوندەکانی کوردستان، کە ناوی خۆم لەو گوندە وەرگرتووە دانیشم و تا ماوم بخوێنمەوە و بنووسم.

تێرۆریزم لە روانگەی جیاوازەوه‌/ د. عەبدوڵڕەحمان قاسملوو

2017/06/30

تێرۆریزم، هێرش بۆ سەر ژیانی مرۆڤ و ئازادیی خەڵکی بێ تاوانە کە لە شەری نێوان تێرۆریزم و دژبەرەکانیاندا بەشدار نین. لە وڵاتانی رۆژئاواییدا تەقاندنەوە یان دانانی بۆمب لە شوێنە گشتییەکان، بارمتەگرتنی خەڵک و ڕفاندنی فرۆکە ، بە کردەوەیەکی دزێوی تێرۆر ناودەبردرێن . هەرچەندە ڕواڵەتەکانی دیکەی ئەم دیاردەیە لەوانە زیاترن و دەزگا ڕاگەیاندنە گشتییەکانی رۆژئاوایی ناویان نابەن و خۆی لێدەبوێرن.
ڕێگا بدەن لەو باسەدا چەند پرسارێک بکەین.
تێرۆریست کێیە؟ دەوڵەتێک کە بەناوی پاراستنی ئەمنیەتی نەتەوەیی، خەڵکەکەی پەرێشان دەکا تێرۆریستە؟ ئاخۆ ئەم دیاردەیە تەنیا گرفتی وڵاتانی جیهانی سیهەمە کە دێکتاتۆرەکان بەسەریاندا حاکمن؟ ئایا ئەمە تەنیا تایبەت بە وڵاتی جیهانی سێهەمە؟ ئایا وشەی ” تێرۆریست” بۆ دژبەرێکی سیاسی دەبێ کە کردەوەیەکی تێروریستی دژی دەوڵەت دەکا کە ئازادییە مەدەنییە دەستەبەرکراوەکانی قانوونی بنەرەتی پێشێل دەکا؟
ئەی لەمەڕ بزوتنەوەی ئازادیی نەتەوەیی کە بە ناوی ئازادی و سەربەخۆیی ، تێرۆریزم هەڵدەبژێری چی دەگوترێ؟
ئەی ئەو وڵاتەی کە وڵاتێکی دیکە داگیر دەکا و بە زەبری تێرۆر، قانوونەکانی خۆی بەسەر خەڵکەکەدا دەسەپێنی؟
ئەی خەڵکێک لەگەڵ ترس و تۆقاندندا بەروەروو دەبن لەبەر ئەوەی کە دژی ڕاسیزم و گوشاری گرووپە قانونی و ناقانوونییەکان خەبات دەکەن؟
ئەو گروپانە کەسانێکن کە بە دوای مەبەستی خۆیانەوەن کە خوازیاری گۆرینی سیاسەت، ئازادیی جینایەتکاران و ئەستاندنی پووڵی زۆرەملین.
بەراستی کێ تێرۆریستە؟
ئایا رەشەکانی ئافریقای باشوور کە دژی هەڵاواردنی رەگەزیی” ئاپاراتاید” لە وڵاتەکەی خۆیاندا خەبات دەکەن تێرۆریستن ؟ یان رێژیمی سپییەکان کە جیاوازی رەگەزی دادەسەپێنن؟ (more…)

یادداشت: هفت پرده بنیادگرایی در کردستان ایران – هیمن سیدی

2017/06/23

یک: زمانی که زندانیان سیاسی کردستان در واپسین ماه‌های حکومت پهلوی از زندان آزاد شدند، احتمالاً حتی یک فرد مذهبی و معتقد به اسلام سیاسی در میان آنها نبود. برعکس سراسر ایران که اسلامی‌ها بخشی از زندانیان سیاسی را تشکیل می‌دادند (با دو محوریت طرفداران خمینی و طرفداران علی شریعتی) همه زندانیان سیاسی کردستان به گروه‌های چپ و ملی و دمکرات تعلق داشتند.

در دوران محمد رضاشاه پهلوی حتی برای یک روز هم جنبشی اسلامی در کردستان شکل نگرفت. مردم کردستان حتی در حرکتهای خودجوش و اجتماعی هم یکبار شاهد تجمعی، اعتراضی یا حمله به میخانه و سینمایی نبودند اما در همان سالها صدها فعال سیاسی چپ و دمکرات در زندان بودند در تبعید به سر می‌بردند و اولین جنبش مسلحانه علیه شاه هم –پیش از جنبش سیاهکل- در کردستان و توسط کمیته انقلابی حزب دمکرات کردستان شکل گرفته بود. اسلام سیاسی در کردستان غایب مطلق بود. رهبری و سازماندهی تجمعات و تظاهرات منتهی به انقلاب هم توسط همین نیروهای چپ و دمکرات شکل می‌گرفت.

دو: پس از پیروزی انقلاب و گرایش آن به سمت اسلامی شدن، اولین تنش در اسفند ۱۳۵۷ در سنندج آغاز شد. متأثر از فضای انقلاب در مرکز ایران، عدهٔ هم درر این شهر به محوریت احمد مفتی‌زاده گرایش‌های اسلامی پیدا کرده بودند و در رویداد نوزوز خونین سنندج در کنار نیروهای دولتی ایستادند.

با وساطت آقای طالقانی و با برکناری تیمسار قرنی که خودسرانه دستور حمله را صادر کرده بود، فضای سنندج آرام می‌شد و با موافقت همه گروه‌ها اولین انتخابات کردستان – و اولین انتخابات ایران پس از انقلاب هم- در سنندج برگزار شد و شورایی متشکل از چپها و مستقلها و همین اسلامی‌ها هم تشکیل شد اما طبق اسناد کتاب زندگی‌نامه طالقانی هنوز هیئت اعزامی به تهران برنگشته بود که با تحریکات بنی‌صدر و رفسنجانی، گروه مربوطه اعلام کردند که ما شورا را قبول نداریم و تنها شورای اسلامی را قبول داریم! اصطلاح شورای اسلامی اولین بار آن زمان به کار برده شد. حتی ماه‌ها پس از آن زمانی که انتخابات مجلس برگزار شد، هنوز نام آن، `شورای اسلامی` نشده بود. (more…)

مبارزه مسلحانه؛ روا یا ناروا؟

2017/06/03

مصاحبە رادیو فردا درمورد مبارزە مسلحانە
شرکت کنندەگان مصاحبە: د. اسو حسن زادە معاون دبیر کل حزب دمکرات کردستان و فرخ نگهدار
اگر اجازه بفرمایید من این بحث را با آقای نگهدار آغاز می‌کنم. آقای نگهدار به عنوان فعال سیاسی که پیش از انقلاب خودتان عضو رده بالای سازمان چریک‌های فدایی بودید، در آن زمان به مبارزه مسلحانه اعتقاد داشتید و به نظرتان کارکرد داشت. چرا در آن زمان کارکرد داشت و شما چرا در آن زمان درگیر این نوع مبارزه بودید؟
فرخ نگهدار فعال سیاسی و از رهبران پیشین سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران است.
​فرخ نگهدار: دلایل اصلی که در آن زمان مطرح می‌شد که مبارزه مسلحانه می‌تواند تغییری در شرایط به وجود بیاورد، مبتنی بر این اصل بود که تمام نیروهای سیاسی عملاً موجود در صحنه، از دور خارج شدند، و بعد از کودتای ۲۸ مرداد و بعد از وقایع ۱۵ خرداد ۴۲ سرکوب شدند. برای اینکه ما یک شروع تازه داشته باشیم باید به تبلیغ مسلحانه بپردازیم. اگر ما دست به عملیات مسلحانه بزنیم این یک شور و شوقی در کشور درست می‌کند.

این بود که تئوری‌ها بر این اساس تنظیم شد و وقتی که اتفاق سیاهکل اتفاق افتاد در تمام روشنفکران جامعه و در تمام متفکرین سیاسی جامعه ما یک شور و شوقی درست شد، آنها تشویق کردند کسانی را که دست به این اقدام زدند. فیلم‌ها ساخته شد، موسیقی‌ها ساخته شد، شعرها گفته شد و در دانشگاه‌ها موج گسترده‌ای به وجود آمد در حمایت از چریک‌های فدایی که به تأسیس یک سازمان بزرگ انجامید.

تأکید می‌کنم که هدفی که در آن زمان چریک‌های فدایی خلق در مقابل‌شان قرار دادند و آن بسیج یا به شور و شوق آوردن فعالین سیاسی بود، با عمل سیاهکل محقق شد.
آقای نگهدار دلایلی که آوردید برای اینکه در آن زمان به مبارزه مسلحانه اقدام کردید یا اعتقاد داشتید خب دلایلی است که می‌شود الان هم [درباره آنها] پرسید. چطور شد که در شرایط بعدی و در طول زمان شما نظرتان را عوض کردید و به این نتیجه رسیدید که الان مبارزه مسلحانه دیگر نتیجه‌ای ندارد. (more…)

اتحادیه میهنی و ایران؛ سه دهه روابط پرفراز و نشیب – دکتر صلاح الدین خدیو

2016/11/04

selah-xediw.jpgمحتوای دیدار هیات عالیرتبه اتحادیه میهنی کردستان با دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام گرچه عمیق و دیرپا بودن روابط فیمابین را به نمایش گذاشت، اما بیانگر تمام فراز و نشیبهای این رابطه قدیمی نبود. اتحادیه میهنی گرچه امروز رابطه ای همطراز مجلس اعلای اسلامی عراق با جمهوری اسلامی دارد، اما کمتر کسی می داند که در گذشته روابط این دو جزر و مدهای مهمی به خود دیده است.
🔸انقلاب هنوز پیروز نشده بود که هیاتی از اتحادیه میهنی در نوفل شاتو به دیدار رهبر انقلاب رفت تا حمایت همه جانبه خود را از آن اعلام نماید. فواد معصوم رییس جمهوری فعلی عراق یکی از اعضای این هیات بود. در سالهای اخیر جلال طالبانی پیشینه این روابط را گامی عقبتر برده و آن را به دوران اقامت بنیانگذار فقید جمهوری اسلامی در نجف می رساند.
🔸با پیروزی انقلاب اسلامی، اتحادیه میهنی عملا به یکی از بازیگران اصلی بحران کردستان ایران تبدیل شد. غیر از برخی روزنامه های تهران که دست این حزب را در ناآرامیهای کردستان می دیدند، این گروه از جانب حزب دمکرات کردستان ایران متهم بود که در پشت تاسیس سازمان نوپای کومله قرار دارد.
بدلیل این مساله و نیز تحویل دو عضو حزب دمکرات به ساواک در ماههای منتهی به انقلاب رابطه این دو گروه، چندان دوستانه نبود. (more…)

احزاب کردستان ایران؛ سکسیسم و مبارزات زنان – کاوه قریشی

2016/10/03

komeleانتشار ویدیوهایی مربوط به پیشمرگه‌های دو حزب کردستان ایران که حاوی الفاظ و شوخی‌های سکسیستی و ضد زن هستند، با انتقاد گسترده طیف‌های متنوعی از فعالان برابری‌خواه جنسیتی در کردستان روبه‌رو شده است.

این دسته از فعالان، رواج چنین ادبیاتی را معلول کاستی‌های احزاب کُرد در مواجه با مساله زن دانسته و از زنان درون این احزاب انتقاد کرده اند که با فضای “مردسالار” این احزاب مدارا می‌کنند. اما نمایندگان زن برخی این احزاب، چنین تلاش‌هایی را “هدفمند” می‌دانند و هدف آن را مخالفت با “جنبش ملی کُرد” و مشخصا حزب دموکرات ارزیابی می‌کنند.

نخستین ویدیوی خبرساز که مبنای واکنش‌ها قرار گرفت، چند پیشمرگه “حدکا”، حزب دمکرات کردستان ایران را در زمان و مکانی نامعلوم، نشان می‌دهد که در خلال مکالماتشان با هدف قرار دادن نمادین زنان احزاب رقیب، از شوخی‌های جنسیتی و الفاظ رکیک استفاده می‌کنند. در ویدیوی دیگری که منتشتر شده، دو عضو حزب “پاک”، حزب آزادی کردستان و “حدک”، حزب دمکرات کردستان از طریق یک برنامه پیام‌رسان اینترنتی در حال جدل لفظی هستند و در جریان مکالمه خود، با الفاظ سکسیستی و ضد زن در صدد تحقیر یکدیگر برمی‌آیند.

(more…)

وێنەیەکی مێژووی سەرەتای شۆڕشی گەلانی ئێران لە مهاباد

2015/10/26
لە ڕاستەوە: ١- غەنی بلووریان ٢- سەننار مامەدی ٣- ئەمیر قازی ٤- سارمەدین سادق وەزیری ٥- عەبدولڕەحمان قاسملوو ٦- حەمەدەمین سیراجی ٧- ئەحمەد قازی ٨- نەبی قادری

لە ڕاستەوە: ١- غەنی بلووریان ٢- سەننار مامەدی ٣- ئەمیر قازی ٤- سارمەدین سادق وەزیری ٥- عەبدولڕەحمان قاسملوو ٦- حەمەدەمین سیراجی ٧- ئەحمەد قازی ٨- نەبی قادری